To‘rt amalga doir hisoblash algoritmlari
Qo‘shish va ayirish — I bosqich, ko‘paytirish va bo‘lish — II bosqich amallari. 1-qoida: qavssiz ifodada bitta bosqich amallari bo‘lsa, ular chapdan o‘ngga yozilish tartibida bajariladi. 2-qoida: qavssiz ifodada ikkala bosqich bo‘lsa, avval II, keyin I bosqich amallari bajariladi. 3-qoida: qavs bo‘lsa, avval qavs ichidagi amallar bajariladi. Biror ishni bajarish tartibi algoritm deb ataladi. Amallar xossalari hisobni qulaylashtirsa, tartibdan chetga chiqish mumkin: 37 · 8 + 13 · 8 = (37 + 13) · 8 = 400.
Sotuvchida 5 ta yakka olma va 6 tadan solingan 4 ta xalta bor. Hammasi 5 + 4 · 6 = 5 + 24 = 29 ta. Agar avval qo‘shilsa, (5 + 4) · 6 = 54 chiqadi, bu xato: ko‘paytirish qo‘shishdan oldin bajariladi.
Dasturchi ifodalarni to‘g‘ri tartibda hisoblaydi, hisobchi jadvalda formulalarni xatosiz yozadi, muhandis ko‘p amalli hisoblarni to‘g‘ri bajaradi.
7 + 3 · 4 ni daftarda hisoblang, so‘ng do‘stingizdan ham so‘rang. Ikkalangiz ham avval ko‘paytirdingizmi? Javoblar farq qilsa, sababini toping.
«Tartib raqamlari»: o‘qituvchi ifodani yozadi, bolalar har bir amal ustiga bajarilish tartibi raqamini qo‘yadilar, so‘ng hisoblaydilar va jufti bilan tekshiradilar.