☰ Mundarija · Matematika

Foizlar; VII bob takrori

Darslar 66–67 · 2 ta dars · B.Q. Xaydarov. Matematika 5-sinf, 1–2-qismlar. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan uchinchi nashri. Toshkent, 2020
67

VII bobni takrorlashga doir masalalar

Darslik: 2-qism, 67-dars, 126–129-betlar
MaqsadVII bobni takrorlash: o‘nli kasrlar ustida amallar, yaxlitlash, foizlar.
Yangi so‘zlar
o‘nli kasr · decimalyaxlitlash · roundingfoiz · percentvergulni surish · moving the point
Tushuntirish

O‘nli kasrlarni qo‘shish va ayirishda vergullar bir-birining tagiga yoziladi. Ko‘paytirishda vergulga e’tibor bermay ko‘paytirib, ikkala ko‘paytuvchidagi verguldan keyingi raqamlar yig‘indisicha raqamni ajratamiz. Bo‘lishda bo‘luvchini natural songa aylantirish uchun ikkala sonda vergulni bir xil xona suramiz. 10, 100, 1000 ga ko‘paytirganda vergul o‘ngga, bo‘lganda chapga suriladi. Yaxlitlashda birinchi tashlab yuborilgan raqamga qaraymiz. Foiz — yuzdan bir ulush: sonning p foizini topish uchun sonni p/100 ga ko‘paytiramiz.

Namunalar
(8,4 + 3,6) : 0,4 = 12 : 0,4 = 120 : 4 = 30. 25% ni 12,8 dan topamiz: 12,8 · 0,25 = 3,2.
4,0678 ni yuzdan birlargacha yaxlitlaymiz: tashlanadigan birinchi raqam 7, 6 ga 1 qo‘shamiz: 4,07. 0,4 · 0,5 = 0,20 = 0,2; 0,4 dan kichik, chunki 0,5 < 1.
Sinfda faoliyat

«Bob xaritasi»: o‘nli kasrlar bobining asosiy qoidalarini (qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish, bo‘lish, yaxlitlash, foiz) bitta varaqda har biri uchun bitta misol bilan yozib chiqing.

Mashq
1
Hisoblang: (8,4 + 3,6) : 0,4.
2
4,0678 ni yuzdan birlargacha yaxlitlang.
3
12,8 ning 25 foizini toping.
4
Nima uchun 0,4 · 0,5 natija 0,4 dan kichik?