To‘g‘ri burchakli parallelepiped va kub hajmi
Jismning hajmi unga nechta birlik kub joylashishini ko‘rsatadi. Qirrasi 1 cm bo‘lgan kubning hajmi 1 cm³ ga teng. To‘g‘ri burchakli parallelepipedning hajmi uch o‘lchamining ko‘paytmasi: V = a · b · c. Uni V = S · H ko‘rinishida ham yozish mumkin, bunda S — asosining yuzi, H — balandligi. Kub uchun V = a³. Hajm birliklari orasida: 1 dm³ = 1000 cm³, 1 m³ = 1000 dm³. Suyuqliklar uchun 1 dm³ = 1 l deb olinadi. Hajmni hisoblashda barcha o‘lchamlar bir xil birlikda bo‘lishi kerak.
V = 4 · 3 · 2 = 24 · S = 52
S = 2 · (ab + bc + ac) = 2 · (12 + 6 + 8) = 52
Qurilish uchun qum tashiydigan yuk mashinasining kuzovi 4 m uzun, 2 m keng va 1 m baland. Hajmi V = 4 · 2 · 1 = 8 m³, demak unga 8 m³ qum sig‘adi.
Haydovchi yuk hajmini hisoblaydi, quruvchi beton yoki qum miqdorini aniqlaydi, omborchi javonlarga nechta quti sig‘ishini baholaydi.
Poyabzal qutisi yoki kitob o‘lchamlarini uzunlik, en va balandlik bo‘yicha o‘lchang va hajmini sm³ da hisoblang.
«Qatlam-qatlam»: 12 ta bir xil kubik (yoki o‘yin kubi) bilan turli parallelepipedlar yig‘ing (masalan, 3 · 2 · 2). Har birining o‘lchamlarini yozib, V = a · b · c ni tekshiring.