ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Shkalalar, sonlar nuri va natural sonlarni taqqoslash

Darslar 3–4 · 2 ta dars · B.Q. Xaydarov. Matematika 5-sinf, 1–2-qismlar. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan uchinchi nashri. Toshkent, 2020
4

Natural sonlarni taqqoslash

Darslik: 1-qism, 4-dars, 20–21-betlar
MaqsadNatural sonlarni sonlar nurida va xonalar bo‘yicha taqqoslash; qo‘sh tengsizlik yozish.
Yangi so‘zlar
tengsizlik · inequalityqo‘sh tengsizlik · double inequalitykatta · greaterkichik · less
Tushuntirish

Sonlar nurida chaproqda joylashgan son kichik bo‘ladi: 5 < 8, chunki A(5) nuqta B(8) dan chapda. 8 soni 5 dan katta, lekin 10 dan kichik; buni 5 < 8 < 10 qo‘sh tengsizligi bilan yozamiz. Xonalari soni turlicha sonlardan xonasi ko‘pi katta. Xonalari soni bir xil bo‘lsa, raqamlarni chapdan boshlab bir xil xonalar bo‘yicha solishtiramiz. Birinchi farq qiladigan raqamlardan qaysi biri kichik bo‘lsa, o‘sha son kichik bo‘ladi.

012345678910A(5)B(8)
−15−10−50510153−2

3 + (−5) = −2

Manfiy son qo‘shish — chapga siljish

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Telefon bir kunda bosilgan qadamlarni sanaydi: dushanba kuni 8 940, seshanba kuni 10 120 qadam. 10 120 besh xonali, 8 940 esa to‘rt xonali, demak seshanba kuni ko‘proq yurilgan. Kunlik maqsad 8 000 dan ko‘p, 10 000 dan kam bo‘lsa, 8 000 < 8 940 < 10 000 deb yoziladi.

Kim ishlatadi

Murabbiy natijalarni solishtirib o‘rin beradi, hisobchi oylik tushumlarni taqqoslaydi, olim o‘lchov natijalarini tartiblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Kitobdan uchta sahifa raqamini tanlang va ularni qo‘sh tengsizlik bilan kichigidan kattasiga qarab yozing.

Namunalar
4 276 va 987: 4 276 to‘rt xonali, 987 esa uch xonali. Demak, 4 276 > 987.
100 00010 0001000100101
507318
507291
507 318 va 507 291: 5=5, 0=0, 7=7, lekin 3 > 2. Demak, 507 318 > 507 291.
Sinfda faoliyat

«Qaysi katta?»: ikki bola doskada 6 xonali sonlar yozadi, sinf chapdan boshlab raqamlarni ketma-ket solishtirib, «>» yoki «<» belgisini qo‘yadi.

Mashq
1
Taqqoslang: 90 405 va 9 405.
2
Taqqoslang: 7 654 321 va 7 654 312.
3
«47 soni 39 dan katta, lekin 52 dan kichik» gapini qo‘sh tengsizlik bilan yozing.
4
Nima uchun 100 000 soni 99 999 dan katta?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDevoriy rejalovchi: qaysi taqvim?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →