Harakatga doir masalalar
Tezlik — birlik vaqt ichida bosib o‘tilgan yo‘l. Bosib o‘tilgan masofani topish uchun tezlikni vaqtga ko‘paytiramiz: S = v · t. Tezlik v = S : t, vaqt t = S : v formulalari noma’lum ko‘paytuvchini topish qoidasidan kelib chiqadi. Tezlik km/h, m/min yoki m/s da o‘lchanadi; tezlik, masofa va vaqt birliklari mos bo‘lishi kerak. Masalan, v = 70 km/h bo‘lsa, 3 soatda S = 70 × 3 = 210 km. Masala shartini «Berilgan», «Yechish», «Javob» ko‘rinishida yozish qulay.
Maktab sayr to‘garagi bolalar bir tekis 100 m/min tezlik bilan 30 minut yurdi. Yo‘l S = v · t = 100 · 30 = 3 000 m, ya’ni 3 km.
Dispetcher poyezd jadvalini tuzadi, uchuvchi yetib borish vaqtini hisoblaydi, yetkazib beruvchi marshrut vaqtini rejalashtiradi.
Yaxshi biladigan yo‘lingizni, masalan, uydan maktabgacha yo‘lni o‘ylang va necha daqiqa yurishingizni taxmin qiling. Agar yo‘l 600 m bo‘lsa, 600 ni daqiqalar soniga bo‘lib, tezligingizni m/min da toping.
«Qadamlar tezligi»: bolalar sinfda 10 qadam yurib, vaqtni soniyalarda o‘lchaydilar va qadam/soniya tezligini hisoblaydilar (ehtiyot bo‘lib, faqat sinfda).