ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi5-sinf · 13-hafta

Ipak yo‘li kuni uchun stend

🎯 Missiya: Ipak yo‘li kunida jamoamiz uchta stend rejasidan qaysi birini tanlaydi va nega?

Dushanba

Sinf rahbariJamoalar, bu hafta maktab zalida «Ipak yo‘li kuni» o‘tadi. Har jamoaga zaldan 4 m × 3 m li burchak beriladi.
ZarinaJamoamiz uchun uchta reja tayyorladim: A — qarag‘ay taxtadan stol va haqiqiy non; B — fanerdan 2 m × 1 m stol, xarita va nonning surati; C — fanerdan 5 m uzun stol.
AnvarAvval Ipak yo‘li haqida bilib olaylik. U qayerdan qayerga borgan?
MalikaMiloddan avvalgi II asrda ochilgan. Xitoyning Sian shahridan boshlanib, Markaziy Osiyodan o‘tgan, Samarqandda ikkiga bo‘lingan va O‘rta dengiz bilan Qora dengizgacha borgan. Uzunligi taxminan 12 000 km.
JasurFaqat ipak emas, lar bilim va madaniyatni ham olib yurgan. Yo‘lda lar qurilgan 🐪
Demak, stendimiz ayirboshlashni ko‘rsatishi kerak, faqat matoni emas.
Tarixdan hikoyalar

Qulf 1: Ipak yo‘li kuni

Topshiriq: Qaysi yo‘l miloddan avvalgi II asrda ochilgan?

🔑 Kalit: Buyuk ipak yo‘li Sian shahridan boshlanib, Samarqandda ikkiga bo‘lingan; unda mol bilan birga bilim ham almashilgan.

MalikaBurchak to‘g‘ri to‘rtburchak: eni 3 m, bo‘yi 4 m. Yuzi — S = a · b = 3 · 4 = 12 m².
AnvarAtrofiga arqon tortamiz. Perimetr — P = 2(a + b) = 2 · (3 + 4) = 14 m.
ZarinaC rejadagi stol 5 m uzun. Burchakning eng uzun tomoni esa 4 m. Sig‘adimi?
JasurYo‘q! 5 > 4. B rejadagi stol 2 m × 1 m: yuzi 2 m², bu burchakning oltidan bir qismi.
Chizma chizib tekshirdik: lar to‘g‘ri ishladi ✔
Matematika

Qulf 2: Burchak va stol

Topshiriq: Burchakning perimetri necha metr?

🔑 Kalit: Burchak 4 m × 3 m (yuzi 12 m²); 5 m uzun stol sig‘maydi, 2 m × 1 m li stol esa sig‘adi.

Seshanba

AnvarAfishaga «Jahon karvonlari» deb yozdim. «Jahon»dagi j — «dj»ga yaqin eshitiladi, lekin bitta j yoziladi.
Malika«Jurnal», «garaj»da esa j — sh ning jarangli juftidek eshitiladi. Bular boshqa tillardan kirgan so‘zlar.
Zarina«Fabrika»ni «pabrika», «avtograf»ni «aftograf» deb aytamiz, ammo f va v yozuvda saqlanadi. Shubha bo‘lsa, imlo lug‘atiga qaraymiz.
JasurBobomning nasihati yodimda: «So‘zni o‘ylab ayt». Mehmonlar bilan shunday bo‘ladi 🙂
Ona tili

Qulf 3: Afisha imlosi

Topshiriq: Qaysi so‘z to‘g‘ri yozilgan?

JasurStendga xorijlik mehmonlar kelishi mumkin. Maktab haqida so‘rashsa: “When does the school start?” — “It starts at eight o’clock.”
MalikaEslab qol: it, he, she bilan does ishlatiladi, javobda fe’l -s oladi: start → starts.
ZarinaRuslar uchun: «Мы дарим гостям сувениры». Kimga? — «гостям» (jo‘nalish kelishigi).
AnvarVa «Много сувениров, мало времени!» — «много» dan keyin ko‘plikdagi qaratqich kelishigi keladi.
Shunda ikkita jumla tayyor: ingliz va rus tilida.
Ingliz tiliRus tili

Qulf 4: Mehmonlar bilan

Topshiriq: Jumlani tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Whendoestheschoolstart?

JasurStolni nimadan yasaymiz? Qarag‘ay taxta arzon, lekin quriganda egilishi mumkin.
MalikaTexnologiya darsida o‘tdik: ingichka qatlamlarini yelimlab yasaladi, qatlamlar tolalari to‘g‘ri burchak ostida. Qatlam soni toq: 3 dan 15 gacha.
AnvarFaner kam egiladi va kam yoriladi. Oxirida — lok surtish, kattalar nazoratida, shamollatiladigan xonada, qo‘lqopda.
ZarinaZaldagi nam havoda lok namdan ham himoya qiladi.
Texnologiya

Qulf 5: Stol uchun faner

Topshiriq: Fanerda shpon qatlamlari soni qanday bo‘ladi?

🔑 Kalit: Faner kamroq egiladi va yoriladi; lok surtilgan faner namdan ham himoyalangan (lok kattalar nazoratida surtiladi).

ZarinaA rejada haqiqiy non qo‘yilgan edi. Hamma uni ko‘rishi uchun kun bo‘yi stolda tursa-chi?
MalikaBiologiyada o‘tdik: nam va issiq joydagi nonda tez o‘sadi, lari havoga tarqaladi.
AnvarMog‘orlagan ovqatni yemaymiz va hidlamaymiz ham, toksin zaharlashi mumkin. Pishirish ham zaharli zamburug‘ni zararsizlantirmaydi.
JasurLekin — foydali: xamirni ko‘taradi, shuning uchun non yumshoq bo‘ladi.
Demak, ko‘rgazmada non surati yaxshiroq.
Biologiya

Qulf 6: Non va mog‘or

Topshiriq: Mog‘or qayerda tez o‘sadi?

🔑 Kalit: Haqiqiy non zalda kun bo‘yi tursa mog‘orlashi mumkin: stendda nonning surati xavfsizroq.

Chorshanba

MalikaXaritaga Toshkentni belgilaymiz. Meridian va parallellar ni hosil qiladi.
AnvarToshkent taxminan 41° shimoliy va 69° sharqiy da. Bu uning lari.
ZarinaRim esa taxminan 42° sh.k., 12° sh.u. Bir xil kenglik, lekin uzunlik boshqa.
JasurEkvator 0°, qutblar 90°. Telefondagi GPS ham sun’iy yo‘ldoshlar yordamida koordinatani aniqlaydi.
Geografiya

Qulf 7: Xaritadagi nuqta

Topshiriq: Geografik kenglik qaysi chiziqdan o‘lchanadi?

🔑 Kalit: Xaritadagi daraja to‘ri bilan istalgan nuqtani topsa bo‘ladi: Toshkent taxminan 41° sh.k. va 69° sh.u.da.

JasurXarita ostiga masala yozdim. Karvon soatiga 5 km yuradi, kuniga 6 soat. Bir kunda necha km?
Malika = · : S = v · t = 5 · 6 = 30 km.
AnvarYo‘l 600 km bo‘lsa-chi? Kunlar soni — 600 : 30 = 20 kun.
Bu masala o‘ylab topilgan, haqiqiy karvon tezligi emas. Afishada «masala» deb yozamiz.
Matematika

Qulf 8: Karvon masalasi

Topshiriq: Karvon 600 km yo‘lni kuniga 30 km dan necha kunda bosadi?

ZarinaAfishani da yozamiz. Word oynasi tepasida bor, uning tablari: Fayl, Bosh, Qo‘shish va boshqalar.
JasurShrift va rangni tabida o‘zgartiramiz. Chap tepada : saqlash, bekor qilish, qaytarish.
MalikaWord pullik. Bepul variant — LibreOffice Writer. Onlayn muharrirga kirishda kattalar yordami kerak.
AnvarSaqlashni unutmang: tezkor panelda disketa belgisi.
Informatika

Qulf 9: Afisha Wordda

Topshiriq: Saqlash tugmasi qayerda?

Payshanba

Sinf rahbariAdabiyot darsida Oybekning «Fanorchi ota» hikoyasini o‘qidingiz. Uni stend uchun qayta aytib bermang, faqat darslik 17-mavzusiga murojaat qiling.
MalikaOybek 1905-yil 10-yanvarda Toshkentda tug‘ilgan, 1968-yilda vafot etgan.
AnvarHikoya — kichik hajmli nasriy asar. Mehmonlarga «Hikoya nima?» savoliga shunday javob beramiz.
ZarinaStendda fonar yoritgichi bo‘lsa chiroyli bo‘ladi, lekin uni kattalar o‘rnatadi.
Adabiyot

Qulf 10: Fanorchi ota

Topshiriq: Oybek qaysi shaharda tug‘ilgan?

Juma

Sinf rahbariBugun reja tanlanadi. Qaysi kalit qaysi variantni chiqarib tashladi?
JasurC reja: 5 m uzun stol 4 m li burchakka sig‘maydi.
AnvarA reja: haqiqiy non kun bo‘yi zalda turib mog‘orlashi mumkin, qarag‘ay taxta esa egilishi mumkin.
MalikaB reja: faner stol, xarita va nonning surati. Xarita Ipak yo‘li va koordinatalarni ko‘rsatadi.
B rejani tanlaymiz. Missiya bajarildi!
Tarixdan hikoyalar

Qulf 11: Tanlov

Topshiriq: Qaysi kalit A rejani ham rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 10 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotBiologiyaGeografiyaRus tiliTarixdan hikoyalar

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Ipak yo‘li stendi: B reja

Burchagimiz 4 m × 3 m, shuning uchun 5 m uzun stol sig‘maydi. Faner qarag‘ay taxtadan kam egiladi va lok bilan namdan himoyalanadi. Haqiqiy non zalda mog‘orlashi mumkin, shuning uchun nonning suratini qo‘yamiz. Stolga 2 m × 1 m faner stol va koordinatali xarita joylaymiz.

— 5-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Buyuk ipak yo‘li Sian shahridan boshlanib, Samarqandda ikkiga bo‘lingan; unda mol bilan birga bilim ham almashilgan.
  2. Burchak 4 m × 3 m (yuzi 12 m²); 5 m uzun stol sig‘maydi, 2 m × 1 m li stol esa sig‘adi.
  3. Faner kamroq egiladi va yoriladi; lok surtilgan faner namdan ham himoyalangan (lok kattalar nazoratida surtiladi).
  4. Haqiqiy non zalda kun bo‘yi tursa mog‘orlashi mumkin: stendda nonning surati xavfsizroq.
  5. Xaritadagi daraja to‘ri bilan istalgan nuqtani topsa bo‘ladi: Toshkent taxminan 41° sh.k. va 69° sh.u.da.

Yulduzli savollar

  1. 2 m × 1 m li stolning yuzi qancha?

  2. Tezlik 5 km/soat, vaqt 6 soat. Masofa qancha?

  3. O‘ylab ko‘r: zal burchagi 3 m × 3 m bo‘lsa, B rejadagi stol hali ham sig‘ar edimi?

Hikoyadagi darslar