Qismlarga doir masalalar
Agar bir miqdor ikkinchisidan 3 marta ko‘p bo‘lsa, kichigini 1 qism, kattasini 3 qism deb olamiz; jami 1 + 3 = 4 qism bo‘ladi. Jami miqdorni qismlar soniga bo‘lib, bir qismning kattaligini topamiz, so‘ng uni kerakli qismlar soniga ko‘paytiramiz. Xuddi shunday «2 qism sariq va 3 qism ko‘k» kabi masalalarda ham jami 5 qism bo‘ladi. Agar butun bir necha teng qismga bo‘linib, bir qismi olingandan keyin qolgani ma’lum bo‘lsa, qolgan miqdorni qolgan qismlar soniga bo‘lib, bir qismni topamiz. Sxema (kesmalar) masalaning mazmunini ko‘rsatib turadi.
Mahalla xiyobonida lola ko‘chatlari atirgul ko‘chatlaridan 3 marta ko‘p, jami 48 ta. Hammasi 1 + 3 = 4 qism, bir qism 48 : 4 = 12. Atirgul 12 ta, lola 3 · 12 = 36 ta.
Oshpaz masalliqlarni qism bo‘yicha aralashtiradi, quruvchi qorishmani nisbatda tayyorlaydi, bog‘bon o‘g‘itni suv bilan qismlarda aralashtiradi.
Sharbat va suvdan ichimlik tayyorlashni tasavvur qiling: 1 qism sharbat va 3 qism suv. Jami 8 qoshiq bo‘lsa, har biridan nechta qoshiq kerak?
«Qism chizamiz»: bolalar uzun qog‘oz lentani 5 teng qismga buklaydilar, bir qismini bo‘yaydilar; lenta uzunligi 30 cm bo‘lsa, qismlarning uzunligini topadilar.