Nikolay Zabolotskiy. «Qalbingga dangasalik qilishga qo‘yma»
Nikolay Alekseyevich Zabolotskiy (1903–1958) 1926-yildan she’rlarini bosdira boshlagan. U falsafiy yo‘nalishdagi lirik shoir: tabiat, undagi insonning o‘rni, uyg‘unlik va olam haqida mulohaza yuritadi; shuningdek, inson qalbi va taqdiri mavzusi ham yangraydi. Uning qalamiga «Столбцы», «Венчание плодами», «Город и степи», «Творцы дорог» to‘plamlari va «Слово о полку Игореве»ning zamonaviy tilga mukammal tarjimasi tegishli. Keyingi yillardagi she’rlarida u insonning ichki dunyosi, vijdon va mehnat haqida ko‘p o‘ylaydi. «Не позволяй душе лениться» (1958) she’ri qalbga qaratilgan nasihat: o‘quvchiga (yoki o‘ziga) murojaat. Qalb jonlantiriladi: u dangasalikka moyil, shuning uchun uni «uydan uyga haydash», «qorlar va chuqurliklar orqali sudrash», qattiq tutish, yon bermaslik kerak. Qalbga yon berilsa, u «oxirgi ko‘ylagini ham yirtib oladi», ya’ni insonni hamma narsadan mahrum qiladi. Oxirgi band — qalbning ikki yuzi: u ham qul, ham malika, ishchi va qiz. Birinchi banddagi «Душа обязана трудиться / И день и ночь, и день и ночь!» qatorlari she’r oxirida deyarli aynan takrorlanadi: bu «kecha-yu kunduz» ishlash majburiyatini ta’kidlaydi. Ma’no: ichki mehnat — odam bo‘lishning shartidir.
«Qalb bilan suhbat». Juftliklar she’rdagi buyruqlarni o‘z so‘zlari bilan «ichki mehnat qoidalari»ga aylantiradi va uch qoida yozadi (masalan, kitob o‘qi, o‘rgan, yordam ber).