ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

M. Svetayeva va B. Pasternak

Darslar 34–35 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 11-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2018
34

Marina Svetayeva. «Juda erta yozilgan she’rlarim…»

Darslik: 127–128-betlar
MaqsadMarina Svetayeva hayoti va «Моим стихам, написанным так рано…» she’ridagi asosiy fikr hamda badiiy tasvirlarni tushuntira olish.
Yangi so‘zlar
сборник (to‘plam) · сборник (collection)эмиграция (muhojirat) · эмиграция (emigration)сравнение (o‘xshatish) · сравнение (comparison)предсказать (oldindan aytmoq) · предсказать (to foretell)
Tushuntirish

Marina Ivanovna Svetayeva 1892-yil 26-sentabrda Moskvada ziyoli oilada tug‘ilgan. Otasi Ivan Vladimirovich — Moskva universiteti professori, filolog va san’atshunos, keyinchalik Rumyansev muzeyi direktori va Tasviriy san’at muzeyining asoschisi. Marina olti yoshidan she’r yoza boshlagan; u uch tilda — rus, fransuz va nemis tillarida yozgan. O‘n sakkiz yoshida birinchi to‘plami «Вечерний альбом» (1910) chiqqan, unga maktab partasida yozilgan she’rlar kirgan; 1912–1913-yillarda yana ikki to‘plam: «Волшебный фонарь» va «Из двух книг». Zamondoshlari orasida she’rlari katta shuhrat qozonmagan. Kitobga ko‘ra, u 17 yil chet elda yashagan, 1939-yilda vatanga qaytgan, tarjima bilan shug‘ullangan, kitoblarini nashrga tayyorlagan, 1941-yil 31-avgustda vafot etgan. «Моим стихам…» (1913) she’rida yosh shoira o‘z she’rlarining taqdirini oldindan aytadi: ular shunchalik erta yozilganki, u o‘zining shoir ekanini bilmagan; ular favvora sachrashiga, raketa uchqunlariga o‘xshab otilib chiqqan, «shaytonchalar» kabi sukunatli ziyoratgohga bostirib kirgan; hozir esa do‘konlarda changda yotibdi, hech kim olmayapti. Lekin oxirgi ikki qatorda ishonch: qimmatbaho sharoblar kabi, she’rlariga ham o‘z navbati keladi. Badiiy usullar: o‘xshatishlar (favvora, raketa, sharob), tasvirlar (kichik shaytonchalar) va she’r yagona uzun gap sifatida qurilgani (sintaktik chuqurlik).

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Eski daftarini ochgan o‘quvchi birinchi sinfdagi insholarini ko‘rdi va rus tilida yozdi: «Я перечитал свои старые записи и увидел, как вырос». Eski yozuvlar o‘sishni ko‘rsatdi.

Kim ishlatadi

Yozuvchilar, talabalar va sportchilar eski yozuv yoki natijalarini qayta ko‘rib, o‘sishini baholaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Eski daftaringizdan bir sahifani tanlang va rus tilida ikki gap yozing: nimani saqlagan bo‘lardingiz, nimani o‘zgartirasiz.

Namunalar
«Как брызги из фонтана, как искры из ракет» — ikki o‘xshatish; ular she’rlarning o‘z-o‘zidan, kutilmaganda paydo bo‘lishini, yoshlik shiddatini ko‘rsatadi.
She’rning ohangi: avval «hozirgi» holat (changda yotgan she’rlar), so‘ng kelajak (o‘z navbat). «Драгоценное вино» o‘xshatishi vaqt o‘tishi bilan qadri oshishini bildiradi.
Sinfda faoliyat

«She’r taqdiri». Guruhlar she’rni ikki qismga bo‘ladi: «hozir» va «kelajak»; har qismdan kalit so‘zlarni yozib, ishonch qayerda eshitilishini ko‘rsatadi.

Mashq
1
Svetayevaning birinchi to‘plami qanday nomlanadi va qaysi yilda chiqqan?
2
Shoira o‘z she’rlarini qanday o‘xshatishlar bilan tasvirlaydi?
3
Shoira nimaga ishonadi va u qaysi qatorlarda aytilgan?
4
Nima uchun she’rda «нечитанным стихам» deyiladi va bu qanday his uyg‘otadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z yarmarkasi: xatcho‘p narxiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →