Vladimir Vysotskiy. «Do‘st haqida qo‘shiq»
Vladimir Semyonovich Vysotskiy — shoir, qo‘shiqchi-muallif, aktyor, nasriy asarlar muallifi — 1938-yil 25-yanvarda Moskvada tug‘ilgan. Maktabda drama to‘garagida shug‘ullangan va teatr institutiga kirishni xohlagan, lekin ota-onasining talabi bilan qurilish institutiga kirgan va tez orada undan ketgan. 1956-yilda MXAT qoshidagi maktab-studiyada o‘qiy boshlagan; uch yildan keyin «Преступление и наказание» spektaklida debyut qilgan. Pushkin nomidagi drama teatrida, so‘ngra Taganka drama va komediya teatrida ishlagan. Taxminan 30 filmda rol o‘ynagan; ko‘pchiligida uning qo‘shiqlari yangraydi. «Место встречи изменить нельзя» teleserialida (rejissyor S. Govoruxin) MUR kapitani Gleb Jeglov roli uchun vafotidan keyin SSSR Davlat mukofoti berilgan. Qo‘shiqlarini yetti torli gitara jo‘rligida ijro etgan; AQSh, Yugoslaviya, Vengriya, Fransiya, Polsha va Germaniyada gastrollarda bo‘lgan. Umri davomida 7 ta plastinka va 1 ta katta disk chiqqan. Oxirgi konserti 1980-yil 16-iyulda bo‘lgan; 25-iyulda Moskvada vafot etgan. «Песня о друге»ni u 1966-yilda «Вертикаль» (1967) filmi uchun yozgan (kitobda qo‘shiq ostida xato bilan 1980-yil ko‘rsatilgan). Qo‘shiq tog‘ ishi uchun: agar do‘st aslida do‘st ham, dushman ham emas — «shunchaki» bo‘lsa, uni tog‘ga tort, tashlab ketma, bir matashmada — u kim ekanini bilib olasan. Keyin ikki natija beriladi. Birinchisi: kim tog‘da darhol bo‘shashib pastga qaytsa, muzlikka chiqib ruhdan tushsa, qoqilib qichqirsa, u begona; uni haydash kerak, bunday odamlarni yuqoriga olishmaydi va ular haqida qo‘shiq aytilmaydi. Ikkinchisi — haqiqiy do‘st: ingramagan, nolimagan, g‘amgin va jahldor bo‘lsa-da yurgan, sen yiqilganda ingragan, lekin ushlab turgan; bunday odamga o‘zingga ishongandek ishon. Tuzilishi: shart va natija («Если…, значит…»); qofiya va ritm qo‘shiq ohangini beradi. Xavfsizlik: tog‘ga faqat tayyorgarlik va ko‘rsatma bilan, tajribali kattalar yoki yo‘riqchi bilan chiqish kerak; she’r — majoziy o‘xshatish.
«Do‘stlik sinovi». Guruhlar yaxshi do‘stni belgilovchi 5 ta xususiyatni yozadi, so‘ng she’rdagi misrani har biriga dalil sifatida topadi.