ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

O‘rin ergash gapli qo‘shma gap

Darslar 21 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 11-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2018
21

«СПП»: o‘rin ergash gapi

Darslik: 80–82-betlar
MaqsadO‘rin ergash gapini («где? куда? откуда?») topish, «там, туда, оттуда» ko‘rsatish so‘zlarini va «где, куда, откуда» bog‘lovchi so‘zlarini to‘g‘ri tanlash, vergul qo‘yish va sxema chizish.
Yangi so‘zlar
придаточное места (o‘rin ergash gapi) · придаточное места (clause of place)указательное слово (ko‘rsatish so‘zi) · указательное слово (demonstrative word)главная часть (bosh gap) · главная часть (main clause)наречие места (o‘rin ravishi) · наречие места (adverb of place)
Tushuntirish

O‘rin ergash gapi harakat bajariladigan joyni ko‘rsatadi va «где? куда? откуда?» savollariga javob beradi. U «где, куда, откуда» bog‘lovchi so‘zlari orqali bosh gapga bog‘lanadi. Bosh gapda «там, туда, оттуда» ko‘rsatish so‘zlari yoki «везде, всюду, повсюду, справа, слева, впереди, наверху» ravishlari bo‘lishi mumkin; ko‘rsatish so‘zi bo‘lsa, ergash gap doim undan keyin turadi. Qismlar tartibi erkin: «Мы сели там, где было тихо», sxema: «[там], (где ...)»; «Где растёт камыш, там водятся утки» — «(где ...), [там ...]»; «Там, где начинается тропа, стоит указатель» — «[там, (где ...), ...]». Ko‘rsatish so‘zining tanlovi bosh gapdagi fe’lga, bog‘lovchi so‘zning tanlovi ergash gapdagi fe’lga bog‘liq: «Он поехал туда (куда?), где (где?) жила бабушка» — «туда» harakat yo‘nalishi, «где» esa ergash gapdagi joy. «Где» ergash gapi o‘rin ergash gapidan farqlanadi, agar u otni aniqlasa (aniqlovchi: «Это двор, где мы играли») yoki savol ma’nosini bersa (izohlovchi: «Он спросил, где свободно»).

ko‘rsatish so‘zibog‘lovchi so‘zmisol
вездегдеВезде, где цвели сады, жужжали пчёлы.
тамгдеМы сели там, где было тихо.
тудакудаПошли туда, куда вела тропа.
оттудаоткудаВернулись оттуда, откуда виден город.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Chet ellik mehmonga o‘quvchi rus tilida yo‘l ko‘rsatdi: «Идите туда, где стоит большой тополь, и поверните направо». Mehmon belgilangan joyni xaritasiz topdi.

Kim ishlatadi

Gidlar, kuryerlar va xarita o‘qiydiganlar joyni «там, где» kabi iboralar bilan aniq ko‘rsatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Xonangizdagi bir narsa joylashgan joyni rus tilida «лежит там, где ...» shaklida tushuntiring.

Namunalar
«Он вернулся туда, откуда начал путь» — «[туда], (откуда ...)». «Везде, где проходил оркестр, люди останавливались» — «[везде, (где ...), ...]».
O‘rin ergash gapi: «Он сел там, где было свободно». Izohlovchi: «Он спросил, где свободно». Aniqlovchi: «Это двор, где мы играли».
Sinfda faoliyat

«Joyni top». Juftlar harita yoki xona rejasida joyni tavsiflaydi: «Ключи лежат там, где ...». Hamkor qaerdaligini topadi va sxema chizadi.

Mashq
1
Bog‘lovchi so‘zni qo‘ying: «Мы остановились там, ... начинается тропа». «Он пошёл туда, ... доносилась музыка». «Мы поехали туда, ... вела дорога».
2
Vergul qo‘ying va sxema chizing: «Везде где проходил оркестр люди останавливались».
3
Ergash gap turini aniqlang: «Он сел там, где было свободно» va «Он спросил, где свободно».
4
Holni ergash gap bilan almashtiring: «Мы отдыхали в тени старого дуба».
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSinfning Yangi yil kechasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →