Anna Axmatova. She’rlar
Anna Andreyevna Axmatova 1889-yil 11-iyunda Odessa yaqinida tug‘ilgan. Haqiqiy familiyasi — Gorenko, «Axmatova» esa uning adabiy taxallusi (katta buvisining familiyasi). Kitobga ko‘ra, u o‘qishni Lev Tolstoyning alifbosi bo‘yicha o‘rgangan, Tsarskoye Selodagi gimnaziyada o‘qigan, so‘ng Kievda oliy ayollar kurslariga kirgan, keyin Peterburgga ko‘chgan. Birinchi to‘plami «Вечер» 1912-yilda chiqqan, so‘ngra «Чётки» (1914), «Белая стая» (1917), «Подорожник» (1921). 1941-yilda, Ikkinchi jahon urushi vaqtida, qamal qilingan Leningraddan u Toshkentga evakuatsiya qilingan va 1944-yil mayigacha shu yerda yashagan. Toshkentda u yuzdan ortiq she’r yozgan, shu sababli «Toshkent turkumi» deyiladi (bu raqam kitobdan olingan). Axmatova keyinroq Toshkent haqida: bu yerda men issiqning, daraxt soyasining va suv ovozining nimaligini bilib oldim, inson mehrini ham angladim. «Ташкент зацветает» she’rida gullagan daraxtlar oq yengil «sharpalar»ga o‘xshatiladi, ular har hovliga kirib keladi, shahar birdan yorishadi; gullar nafasi so‘zdan ham tushunarli. «Я не была здесь лет семьсот» she’rida esa shoira qaytib kelgandek: hech narsa o‘zgarmagan, osmon, yulduzlar, shamol, ona qo‘shig‘i — hammasi o‘sha-o‘sha; u «Osiyo uyim» mustahkam, tashvish kerak emas, yana kelaman deydi. Ikkala she’r sokin, ishonchli kayfiyatda; birinchisi — tasvir she’ri, ikkinchisi — xayrlashuv va minnatdorlik.
«Bahor tasviri». Har bir o‘quvchi Axmatova usulida o‘z bahor manzarasini 3–4 qatorda yozadi, unda kamida bitta o‘xshatish bo‘ladi; ularni sinfda o‘qiydi.