ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi11-sinf · 25-hafta

8-mart tabrigi uchun fayl

🎯 Missiya: 11-B 8-mart tabrigini sahifaga qanday fayl bilan qo‘yadi: stereo WAV, mono WAV yoki MP3?

Dushanba, 8-mart

Sinf rahbari11-B, bugun 8-mart, Xalqaro xotin-qizlar kuni, dam olish. Onalar, buvilar va o‘qituvchilarimiz uchun 30 soniyalik ovozli tabrik yozamiz va maktab sahifasiga qo‘yamiz. Sahifaga ko‘pi bilan 1 MB fayl yuklash mumkin (misol).
AnvarTovush — havo tebranishi. Kompyuter uni soniyasiga ko‘p marta o‘lchaydi: 44100 Hz, 16 bit = 2 bayt, stereoda 2 kanal. 10 soniyalik stereo yozuv: 44100 · 2 · 2 · 10 = 1 764 000 bayt.
Zarina30 soniya stereo: 44100 · 2 · 2 · 30 = 5 292 000 bayt ≈ 5,3 MB. Mono: 2 646 000 bayt ≈ 2,6 MB. Ikkalasi ham 1 MB dan katta!
MalikaFormatlar: WAV odatda siqilmagan, katta; FLAC kichraytiradi, lekin hech narsani yo‘qotmaydi; MP3 va AAC bilan taxminan 8–10 marta kichik. Sahifada <audio controls>, autoplay yo‘q.
Informatika

Qulf 1: Tovush va fayl hajmi

Topshiriq: 10 soniyalik stereo yozuv (44100 Hz, 16 bit) necha bayt?

🔑 Kalit: 30 soniya: stereo WAV 5 292 000 bayt, mono WAV 2 646 000 bayt; sahifa chegarasi 1 MB (misol).

JasurTabrikni takrorlash soni x va o‘qishdagi xatolar soni y: (1; 8), (2; 6), (3; 5), (4; 3), (5; 2). Yozib bordim.
Zarinada nuqtalar chapdan o‘ngga pasayadi, demak bog‘lanish manfiy. x̄ = 3, ȳ = 4,8, Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −15.
AnvarΣ(x − x̄)² = 10, Σ(y − ȳ)² = 22,8. r = −15 / √(10 · 22,8) = −15 / √228 ≈ −0,99. |r| ≥ 0,87 — kuchli manfiy bog‘lanish.
MalikaLekin bog‘lanish — sabab-oqibat degani emas: ikkalasiga uchinchi omil, masalan yaxshi dam olish ham ta’sir qilishi mumkin. Biz baribir 5 marta mashq qilamiz.
Matematika

Qulf 2: Takror va xatolar

Topshiriq: r ≈ −0,99 nimani bildiradi?

🔑 Kalit: Takror va xatolar: r ≈ −0,99 (kuchli manfiy); 5 marta takrorlaganda 2 xato; bu sabab-oqibat degani emas.

Seshanba

ZarinaTabrik matni uchun internetdan tayyor matn ko‘chirsak, bu bo‘ladi: birovning g‘oyasi yoki so‘zlarini o‘zingnikidek ko‘rsatish.
Anvar: tasdiq gapdan keyin inkor tag, inkor gapdan keyin tasdiq tag. “You wrote this yourself, didn’t you?” “You didn’t copy it, did you?”
MalikaOhang pasaysa — javobni bilasan, ko‘tarilsa — haqiqatan so‘raysan. “She cites her sources, doesn’t she?” Ya’ni boshqaning matnidan foydalansak, ni aytamiz.
JasurQaror: tabrik matni — o‘z so‘zlarimiz. Musiqa qo‘ymaymiz, chunki birovning musiqasi muallif huquqi bilan himoyalangan.
Ingliz tili

Qulf 3: Plagiat va tag questions

Topshiriq: Tugating: “You didn’t copy it, ___?”

🔑 Kalit: Matn o‘z so‘zlarimiz bilan yoziladi, birovning matnidan foydalansak manba aytiladi; musiqa qo‘shilmaydi.

ZarinaTabrikda: «onamga», «buvimga», lekin «eshikka», «yurakka» va «quloqqa» — k dan keyin -ka, q dan keyin -qa. Qo‘shimchaning to‘g‘ri ni tanlaymiz.
Malika ma’noni o‘zgartiradi: «Do‘stimni kutdim» — do‘stning kelishini kutdim, «Do‘stimdan kutdim» — undan yordam umid qildim. «Sovg‘aga xursand bo‘ldi» bilan «sovg‘adan xursand bo‘ldi» esa ma’nodosh.
AnvarAdabiyotdan: 43-dars — «Ruhlar isyoni» dostonidan parcha, 44-dars — Erkin Vohidovning «Inson» si va «Yaxshidir achchiq haqiqat» she’ri. Ularni kitobdan o‘qiymiz, tabrikka ko‘chirmaymiz.
ZarinaKitobdagi she’rlardan va ni o‘zing top. Ovozli o‘qishda nidoda ovoz ko‘tariladi, shuning uchun qaysi gapni qanday o‘qishni oldindan belgilab qo‘yamiz.
Ona tiliAdabiyot

Qulf 4: Qo‘shimchalar va she’rlar

Topshiriq: Qaysi yozilish to‘g‘ri?

MalikaRus tilidan: Anna Axmatova — shoira, по-русски «поэтесса». 1941-yilda Leningraddan Toshkentga qilingan va 1944-yil mayigacha shu yerda yashagan.
ZarinaKitobda ikki she’r: «Ташкент зацветает» va «Я не была здесь лет семьсот». Toshkentda yozilgan she’rlar kitobda «Ташкентский цикл» () deyiladi. ni (o‘xshatish) o‘zing top.
JasurMen tabrik qo‘shaman: «Дорогие мамы, бабушки и учителя! С праздником 8 Марта!» 🌷
Rus tili

Qulf 5: 8-mart va Axmatova

Topshiriq: «Поэтесса» nima degani?

Chorshanba

AzizKechqurun osmonga qaradim. Quyosh sistemasi qanday paydo bo‘lgan? Yulduzlargacha masofani qanday o‘lchashadi?
Zarinani XVIII asrda Kant va Laplas ilgari surgan. Hozirgi qarash: ≈ 4,57 mlrd yil oldin chang va gaz buluti siqilib, hosil bo‘lgan; chang larga, ular planetalarga birlashgan.
Zarinadan (≈ 3–5 AB) narida muz ham qattiq bo‘lgan, shuning uchun gigantlar katta bo‘ldi. Dalil: planetalar orbitalari bir tekislikda va bir yo‘nalishda, meteoritlar ≈ 4,5 mlrd yoshda.
Anvar π — Yer orbitasining radiusi yulduzdan ko‘rinadigan burchak. Masofa d = 1 / π, π burchak soniyasida, d da. Proksima Kentavra: π ≈ 0,77″, d ≈ 1,3 pk. Bessel 1838-yilda 61 Oqqush yulduzi uchun o‘lchagan.
Astronomiya

Qulf 6: Quyosh sistemasi va parallaks

Topshiriq: Yulduzning parallaksi 0,5″. Masofa?

AnvarPoyezd 60 km/soat, undagi yo‘lovchi 5 km/soat yursa, klassik mexanikada yerga nisbatan 65 km/soat. Nisbiylikda tezliklar u = (u₁ + υ) / (1 + u₁υ / c²) bilan qo‘shiladi.
Zarina1905-yilda Eynshteyn ikki qo‘ydi: fizika qonunlari barcha larda bir xil; yorug‘likning vakuumdagi tezligi c hammada bir xil.
MalikaOqibat: harakatlanayotgan soat sekinroq yuradi (τ = τ₀ / √(1 − υ²/c²)), harakat bo‘ylab uzunlik qisqaradi (). Kichik tezliklarda formulalar klassik formulaga o‘tadi: nisbiylik Nyuton mexanikasini bekor qilmaydi.
Fizika

Qulf 7: Eynshteyn va poyezd

Topshiriq: Eynshteynning postulatlaridan biri qaysi?

Payshanba

MalikaBiologiyadan: — biosferaning inson ongi va faoliyati asosiy rol o‘ynaydigan bosqichi. Inson madaniy o‘simlik navlari va uy hayvonlari zotlarini yaratdi. inson va tabiat muvozanatini saqlashni maqsad qiladi.
ZarinaShu uchun 8-mart munosabati bilan maktab hovlisiga ko‘chat o‘tqazamiz. O‘g‘it uchun ammiak kerak: N₂ + 3H₂ → 2NH₃. Kimyoda masalasi: 2 l idishda azot miqdori 1,0 moldan 0,6 molga 20 s da kamaydi.
AnvarΔn = 0,4 mol. v = Δn / (V · Δt) = 0,4 / (2 · 20) = 0,01 mol/(l·s). Tenglama koeffitsiyentlari bo‘yicha: agar v(N₂) = 0,01, unda v(H₂) = 3 · 0,01 = 0,03 va v(NH₃) = 2 · 0,01 = 0,02.
BiologiyaKimyo (Umumiy kimyo)

Qulf 8: Ko‘chat va tezlik

Topshiriq: v(N₂) = 0,01 bo‘lsa, v(H₂) qancha?

ZarinaJahon tarixidan: 1979-yildagi inqilobdan keyin Eronda qurilgan. Kitobga ko‘ra, davlatning eng yuqori vakolatli shaxsi — , saylanadigan prezident va parlament (Majlis) ham bor.
MalikaMuhimi — manbani to‘g‘ri aytish: «kitobga ko‘ra». Shunda aytganimiz ishonchli bo‘ladi.
Anvar2015-yilda Eron va dunyo davlatlari yadro dasturini cheklovchi JCPOA bitimini imzoladi. Kitobda turli tomonlarning fikrlari yozilgan; biz faqat kitobdagi faktlarni olamiz, baho bermaymiz.
Jahon tarixi

Qulf 9: Eron: kitobdan faktlar

Topshiriq: JCPOA bitimi kitobga ko‘ra qaysi yili imzolangan?

MalikaO‘zbekiston tarixidan madaniyat: 2015-yil oktabrda qayta qurilgan Alisher Navoiy nomidagi katta teatr ochilgan. Kitobga ko‘ra, muzeylar soni 1991–1994-yillardagi 73 tadan 2017-yilda 450 ga yaqinlashgan.
ZarinaYuNESKO nomoddiy meros ro‘yxatida: (2008), Boysun madaniy muhiti (2008), Navro‘z (2009), askiya (2014), o‘zbek palovi (2016). 1997-yildan Samarqandda har ikki yilda «Sharq taronalari» i o‘tadi.
AnvarNavro‘z — 21-mart, ikki haftacha qoldi. Ovozli tabrikni ham Navro‘zgacha sahifada qoldiramiz.
O‘zbekiston tarixi

Qulf 10: Madaniyat va Navro‘z

Topshiriq: Navro‘z YuNESKO ro‘yxatiga qaysi yili kiritilgan?

Juma

ZarinaKalitlar. 🔑1 30 soniya: stereo WAV 5 292 000 bayt, mono WAV 2 646 000 bayt, chegara 1 MB. 🔑2 r ≈ −0,99: 5 marta mashq qilamiz. 🔑3 matn o‘zimizniki, musiqasiz.
AnvarWAV ikkala variantda ham katta. MP3 8–10 marta kichik: 5 292 000 / 10 = 529 200 va 5 292 000 / 8 = 661 500 bayt, ya’ni ≈ 0,53–0,66 MB, 1 MB dan kichik. 🔑4
MalikaQaror: stereo yozib, MP3 ga o‘tkazamiz. Sahifada <audio controls>, autoplay yo‘q, matn ostida yozilgan variant ham bo‘ladi. Fayl nomini .wav dan .mp3 ga o‘zgartirish formatni o‘zgartirmaydi: dastur kerak.
Hal qiluvchi kalitlar — 1 va 4: WAV 1 MB dan katta, MP3 esa kichik.
InformatikaIngliz tili

Qulf 11: Qaror: tabrik fayli

Topshiriq: Qaysi kalitlar fayl turini hal qildi?

🔑 Kalit: Qaror: tabrik MP3 qilinadi (≈ 0,53–0,66 MB < 1 MB), matn o‘zimizniki, 5 marta mashq, autoplaysiz.

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 12 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaAdabiyotAstronomiyaBiologiyaFizikaJahon tarixiKimyo (Umumiy kimyo)O‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Bitiruvchi daftari: 8-mart tabrigi

Qaror: 11-B 30 soniyalik tabrikni MP3 qilib, <audio controls> bilan sahifaga qo‘ydi (misol ma’lumotlar). Dalillar: 1) stereo WAV 5 292 000 bayt, MP3 ≈ 0,53–0,66 MB < 1 MB; 2) takror va xatolar: r ≈ −0,99, bu sabab-oqibat emas; 3) matn o‘z so‘zlarimiz, musiqasiz, manba bor. Kelasi yil 11-sinfga maslahat: yuklashdan oldin fayl hajmini hisoblang va matnni o‘zingiz yozing.

— 11-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. 30 soniya: stereo WAV 5 292 000 bayt, mono WAV 2 646 000 bayt; sahifa chegarasi 1 MB (misol).
  2. Takror va xatolar: r ≈ −0,99 (kuchli manfiy); 5 marta takrorlaganda 2 xato; bu sabab-oqibat degani emas.
  3. Matn o‘z so‘zlarimiz bilan yoziladi, birovning matnidan foydalansak manba aytiladi; musiqa qo‘shilmaydi.
  4. Qaror: tabrik MP3 qilinadi (≈ 0,53–0,66 MB < 1 MB), matn o‘zimizniki, 5 marta mashq, autoplaysiz.

Yulduzli savollar

  1. Stereo tovushni monoga o‘tkazsak, hajm qanday o‘zgaradi?

  2. Yulduz parallaksi 0,25″. Masofa?

  3. O‘ylab ko‘r: v(N₂) = 0,01 bo‘lsa, v(NH₃) qancha?

Hikoyadagi darslar