ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Uyushiq bo‘laklar va umumlashtiruvchi so‘zlar

Darslar 14–15 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 11-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2018
15

Uyushiq bo‘laklarda umumlashtiruvchi so‘zlar

Darslik: 57–60-betlar
MaqsadUyushiq bo‘laklardagi umumlashtiruvchi so‘zlarni topish va ularning oldidan yoki keyin ikki nuqta va tire qo‘yish.
Yangi so‘zlar
обобщающее слово (umumlashtiruvchi so‘z) · обобщающее слово (generalising word)двоеточие (ikki nuqta) · двоеточие (colon)тире (tire) · тире (dash)перечисление (sanash) · перечисление (enumeration)
Tushuntirish

Umumlashtiruvchi so‘z uyushiq bo‘laklarning umumiy nomi bo‘lib, ular bilan bir xil gap bo‘lagi vazifasida keladi: «В саду росло всё: яблони, груши, виноград». U uyushiq bo‘laklardan oldin ham, keyin ham turishi mumkin. Agar umumlashtiruvchi so‘z uyushiq bo‘laklardan oldin kelsa, undan keyin ikki nuqta qo‘yiladi: «На полке стояло всё: книги, тетради, словари». Agar u uyushiq bo‘laklardan keyin kelsa, ulardan keyin tire qo‘yiladi: «Книги, тетради, словари — всё лежало на столе». Agar uyushiq bo‘laklar gap o‘rtasida bo‘lsa, ular oldidan ikki nuqta, keyin esa tire qo‘yiladi: «Спортивные игры: футбол, теннис, волейбол — любит вся школа». Umumlashtiruvchi so‘zlar ko‘pincha «все, всё, везде, всюду, никто, ничто, всегда» yoki umumiy ma’noli otlar («цветы, посуда, одежда») bo‘ladi.

o‘rnibelgimisol
oldinikki nuqtaВ рюкзаке было всё необходимое: вода, хлеб, карта.
keyintireВода, хлеб, карта — всё это нужно в походе.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab sport zali e’lonida rus tilida shunday yozilgan edi: «В нашем зале есть всё для тренировки: мячи, скакалки, обручи». Umumlashtiruvchi so‘z ro‘yxatdan oldin turdi va ikki nuqta kerak bo‘ldi.

Kim ishlatadi

Reklama mualliflari, tadbir tashkilotchilari va o‘qituvchilar ro‘yxatdan oldin umumiy so‘z bilan fikrni jamlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Maktabdagi biror joy haqida rus tilida «есть всё: ...» shaklida bitta gap yozing va tinish belgisini tekshiring.

Namunalar
«Мы побывали везде: в парке, на набережной, у старой башни» — umumlashtiruvchi so‘z oldin, ikki nuqta.
«Ромашки, васильки, колокольчики — всё это летние цветы» — avval uyushiq bo‘laklar, tire. «Летние цветы: ромашки, васильки, колокольчики — растут на лугу» — o‘rtada.
Sinfda faoliyat

«Ikki nuqta yoki tire?». Juftlar uyushiq bo‘laklardan gap tuzadi va umumlashtiruvchi so‘zni oldin, keyin, o‘rtaga qo‘yib, tinish belgisini ko‘rsatadi.

Mashq
1
Tinish belgilarini qo‘ying: «Мы побывали везде в парке на набережной и у старой башни».
2
Tinish belgilarini qo‘ying: «Ромашки васильки колокольчики всё это летние цветы».
3
Tinish belgilarini qo‘ying: «Все овощи огурцы помидоры и перец растут на нашей даче».
4
Nima uchun umumlashtiruvchi so‘z oldin kelsa ikki nuqta, keyin kelsa tire qo‘yiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliJasurning suvenir stendiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →