Uyushiq bo‘laklarda umumlashtiruvchi so‘zlar
Umumlashtiruvchi so‘z uyushiq bo‘laklarning umumiy nomi bo‘lib, ular bilan bir xil gap bo‘lagi vazifasida keladi: «В саду росло всё: яблони, груши, виноград». U uyushiq bo‘laklardan oldin ham, keyin ham turishi mumkin. Agar umumlashtiruvchi so‘z uyushiq bo‘laklardan oldin kelsa, undan keyin ikki nuqta qo‘yiladi: «На полке стояло всё: книги, тетради, словари». Agar u uyushiq bo‘laklardan keyin kelsa, ulardan keyin tire qo‘yiladi: «Книги, тетради, словари — всё лежало на столе». Agar uyushiq bo‘laklar gap o‘rtasida bo‘lsa, ular oldidan ikki nuqta, keyin esa tire qo‘yiladi: «Спортивные игры: футбол, теннис, волейбол — любит вся школа». Umumlashtiruvchi so‘zlar ko‘pincha «все, всё, везде, всюду, никто, ничто, всегда» yoki umumiy ma’noli otlar («цветы, посуда, одежда») bo‘ladi.
| o‘rni | belgi | misol |
|---|---|---|
| oldin | ikki nuqta | В рюкзаке было всё необходимое: вода, хлеб, карта. |
| keyin | tire | Вода, хлеб, карта — всё это нужно в походе. |
Maktab sport zali e’lonida rus tilida shunday yozilgan edi: «В нашем зале есть всё для тренировки: мячи, скакалки, обручи». Umumlashtiruvchi so‘z ro‘yxatdan oldin turdi va ikki nuqta kerak bo‘ldi.
Reklama mualliflari, tadbir tashkilotchilari va o‘qituvchilar ro‘yxatdan oldin umumiy so‘z bilan fikrni jamlaydi.
Maktabdagi biror joy haqida rus tilida «есть всё: ...» shaklida bitta gap yozing va tinish belgisini tekshiring.
«Ikki nuqta yoki tire?». Juftlar uyushiq bo‘laklardan gap tuzadi va umumlashtiruvchi so‘zni oldin, keyin, o‘rtaga qo‘yib, tinish belgisini ko‘rsatadi.