ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi11-sinf · 11-hafta

Jasurning suvenir stendi

🎯 Missiya: Jasur 17 yoshda suvenir stendi g‘oyasi bilan nima qilsin: hozir ro‘yxatdan o‘tsinmi yoki boshqa yo‘l tutsinmi?

Dushanba

JasurMenda g‘oya bor: mehmonlar uchun qo‘lda yasalgan sopol choy to‘plamlari stendi. Bahorda ro‘yxatdan o‘tsam bo‘ladimi? Hozir 17 yoshdaman.
ZarinaYoshlar tadbirkorligi — yosh avlod faoliyati; davlat uni qo‘llab-quvvatlaydi: yoshlar harakatchan, yangilikka tez o‘rganadi, ish o‘rinlari yaratadi. Darslik uni 18–35 yosh deb belgilaydi.
MalikaLekin tadbirkorlik bilan shug‘ullanish uchun muomala layoqati kerak — odatda 18 yosh.
AnvarDemak, 17 yoshda mustaqil ro‘yxatdan o‘tish odatda mumkin emas. Ota-ona roziligi bilan to‘liq layoqatli deb e’lon qilish alohida tartib.
Tadbirkorlik asoslari

Qulf 1: Jasurning suvenir g‘oyasi

Topshiriq: Tadbirkorlik uchun odatda qaysi yoshda muomala layoqati bo‘ladi?

🔑 Kalit: Tadbirkorlik uchun muomala layoqati odatda 18 yoshda; Jasur 17 da — mustaqil ro‘yxatdan o‘tolmaydi.

JasurPitch in English: a lovely small blue Uzbek ceramic tea set. Is the adjective order correct?
ZarinaYes! Order: opinion – size – physical quality – shape – age – colour – origin – material – type – purpose. We rarely use more than two or three adjectives; commas only between adjectives of the same type: a hot, sunny day.
AnvarTravel words: trip (short), journey (long), tour (organised), campsite, souvenir, itinerary.
MalikaПо-русски: «На ярмарке продавали мёд, орехи и сушёные фрукты» — однородные члены. «В саду росло всё: яблони, груши, виноград» — обобщающее слово и двоеточие.
Ingliz tiliRus tili

Qulf 2: A small blue Uzbek cup

Topshiriq: Which adjective order is correct?

Seshanba

JasurStend yorlig‘ini chizdim, ekranda yorqin, bosmada esa xira chiqdi 😕
ZarinaRGB — additiv tizim: qizil, yashil, ko‘k yorug‘lik qo‘shiladi, har biri 0–255, jami 256·256·256 = 16 777 216 rang. Ekranlar shunday.
AnvarCMYK — subtraktiv: siyoh oq qog‘oz qaytargan nurning bir qismini yutadi; asosiy ranglar havorang, to‘q pushti, sariq, qora esa alohida qo‘shiladi: uch siyoh sof qora bermaydi va qora siyoh arzon.
MalikaHSB: Hue — rang doirasidagi burchak: qizil 0°, sariq 60°, yashil 120°, havorang 180°, ko‘k 240°, to‘q pushti 300°. Bosma uchun faylni CMYK ga o‘tkazib ko‘ramiz.
Informatika

Qulf 3: Yorliq ranglari

Topshiriq: Printer va bosmaxonada qaysi rang tizimi ishlatiladi?

AzizOpa, Jasur aka sopol choynakni qush patlari bilan bezamoqchi. Qushlar soni qanday aniqlanadi? 🐦
ZarinaPopulyatsiya — bir tur individlari to‘plami, uzoq vaqt arealning bir qismida yashaydi va erkin chatishadi. Ko‘rsatkichlari: soni, zichligi, jins va yosh tuzilishi, tug‘ilish va o‘lim.
AnvarTug‘ilish o‘limdan ko‘p bo‘lsa — populyatsiya o‘sadi; teng bo‘lsa — barqaror; kam bo‘lsa — kamayadi va himoyaga muhtoj.
MalikaBiotsenozda dominant turlar eng ko‘p; noyob turlar muhofaza qilinadi (Qizil kitob). Suvenir uchun himoyadagi tur materiallarini ishlatib bo‘lmaydi.
Biologiya

Qulf 4: Noyob turlar va populyatsiya

Topshiriq: Tug‘ilish o‘limdan ko‘p bo‘lsa, populyatsiya nima bo‘ladi?

🔑 Kalit: Noyob turlar Qizil kitob bilan muhofaza qilinadi: suvenirlarda ularning materiallari ishlatilmaydi.

ZarinaJadval: ∫xᵖ dx = xᵖ⁺¹/(p + 1) + C (p ≠ −1); ∫dx/x = ln|x| + C; ∫eˣ dx = eˣ + C; ∫sin x dx = −cos x + C; ∫cos x dx = sin x + C.
AnvarChiziqli argument: ∫f(kx + b)dx = (1/k)F(kx + b) + C, masalan ∫cos(2x + 1)dx = ½sin(2x + 1) + C. Ko‘paytmaning integrali integrallar ko‘paytmasi emas.
JasurSotuv tezligi v(t) = 3t² dona/oy bo‘lsa, sotilgan soni ∫3t² dt = t³ + C; 0 dan boshlasak, 4 oyda 64 dona.
Matematika

Qulf 5: Integrallar jadvali

Topshiriq: ∫3x² dx nimaga teng?

Chorshanba

AnvarFizika: tarmoqdagi 220 V va 50 Hz — effektiv kuchlanish, amplituda ≈ 311 V. Aktiv qarshilikda tok va kuchlanish fazada; P = Ief·Uef. 5 A da P = 220·5 = 1100 W. Tarmoq kuchlanishi hayot uchun xavfli — faqat kattalar bilan.
ZarinaKondensator o‘zgaruvchan tokni o‘tkazadi, o‘zgarmasni esa yo‘q. Sig‘im qarshiligi XC = 1/(ωC): chastota va sig‘im oshsa, XC kamayadi.
MalikaKimyo: dissotsiatsiya darajasi α = n : N. 50 molekuladan 10 tasi ionlarga ajralsa, α = 0,2 = 20 % — o‘rtacha elektrolit (3–30 %).
JasurIon almashinuv reaksiyasi cho‘kma, gaz yoki zaif dissotsiyalanuvchi modda (suv) hosil bo‘lsagina oxirigacha boradi.
FizikaKimyo (Umumiy kimyo)

Qulf 6: Rozetka va eritma

Topshiriq: Ief = 5 A, Uef = 220 V bo‘lsa, o‘rtacha quvvat qancha?

ZarinaAdabiyot: darslik «Kun hamalga kirdi…» ni o‘zbek adabiyotidagi birinchi g‘azal deb hisoblaydi: g‘azalning barcha shakliy talablariga javob beradi.
AnvarMaqtada taxallusdan foydalanish o‘zbek adabiyotida birinchi marta Rabg‘uziyda uchraydi. Qofiya «-zi» tovushiga tayanadi.
MalikaVazni — ramali musammani mahzuf: foilotun rukni sakkiz marta kelgani uchun «musamman», oxirgi rukndan bir bo‘g‘in tushgani uchun «mahzuf». Mazmunini bu yerda aytmayman.
Adabiyot

Qulf 7: Birinchi g‘azal

Topshiriq: O‘zbek adabiyotida maqtada taxallus ishlatish kimdan boshlangan?

JasurMaktab yaqinida yoshlar tadbirkorligi markazi bor ekan. U yerda klaster va inkubator haqida gapirishibdi.
ZarinaKlaster — hududda to‘plangan o‘zaro bog‘liq tashkilotlar guruhi: xomashyo yetkazuvchilar, xizmat ko‘rsatuvchilar, ta’lim yoki ilmiy muassasalar; hamkorlik natijani yaxshilaydi.
AnvarYoshlar klasterida yosh tadbirkorlar imtiyozli xizmat va qulay shart oladi. Biznes-inkubator esa yosh loyihalarni dastlabki bosqichda qo‘llab-quvvatlaydi.
MalikaDasturlarning yosh chegarasi har xil bo‘lishi mumkin: har bir dastur shartlarini sahifasidan tekshirish kerak. Shartni «sahifada yozilishicha» deb aytamiz, taxmin qilmaymiz.
Tadbirkorlik asoslari

Qulf 8: Klaster va inkubator

Topshiriq: Yoshlar dasturiga murojaat qilishdan oldin nimani tekshirish kerak?

🔑 Kalit: Dasturlarning yosh va boshqa shartlari har xil: har birini sahifasidan tekshiramiz, taxmin qilmaymiz.

Payshanba

AnvarAstronomiya: Merkuriy va Venera Yer orbitasi ichida: ular faqat Quyosh yaqinida, tong yoki shom shafaqida ko‘rinadi. Eng katta elongatsiya: Merkuriy ≈ 28°, Venera ≈ 47°.
ZarinaTashqi sayyoralar (Mars va undan narida): qarama-qarshilikda butun tun ko‘rinadi va eng yaqin bo‘ladi. Shuning uchun Venera yarim kechada osmonda bo‘lmaydi.
MalikaSinodik davr S va yulduz davri T: tashqi sayyora uchun 1/S = 1/T_Yer − 1/T. Mars: T ≈ 687 kun, S ≈ 780 kun (taxminan 2 yil 2 oy).
Astronomiya

Qulf 9: Sayyoralar qachon ko‘rinadi?

Topshiriq: Qaysi sayyora qarama-qarshilikda butun tun ko‘rinadi?

AnvarJahon tarixi: Yevropa Ittifoqi Maastrixt shartnomasi bilan tuzilgan: 1992-yil 7-fevralda imzolangan, 1993-yil 1-noyabrda kuchga kirgan. Yevro naqd pul sifatida 2002-yil 1-yanvarda joriy etilgan.
ZarinaA’zolar soni: 1995-yilda 15, 2004-yilda 25 (o‘n davlat qo‘shilgan), 2007-yilda 27.
MalikaDin tarixi: O‘zbekiston Islom hamkorlik tashkilotiga 1990-yillar o‘rtasida a’zo bo‘lgan; hamkorlik ta’lim, fan, madaniyat va tarixiy meros sohasida.
Jasur2016-yil 18–19-oktabrda Toshkentda OHT Tashqi ishlar vazirlari kengashining 43-sessiyasi bo‘lgan. «Islom madaniyati poytaxti»: Toshkent — 2007, Buxoro — 2020.
Jahon tarixiDunyo dinlari tarixi

Qulf 10: Yevropa va madaniyat poytaxtlari

Topshiriq: Yevro naqd pul sifatida qachon joriy etilgan?

AzizOpa, maktabda huquq darsida «jinoiy javobgarlik» deyishdi. Bu nima?
MalikaDavlat-huquq darsi: jinoiy javobgarlik faqat jismoniy shaxsga tegishli; korxona yoki tashkilot jinoyat subyekti emas. Aqli raso va qonun belgilagan yoshga yetgan bo‘lishi shart.
AnvarOdatda yosh — 16; Kodeksda sanalgan bir necha og‘ir jinoyatda 14. Biz hech kimni baholamaymiz, faqat qoidani o‘rganamiz.
ZarinaJazo — sud hukmi bilan davlat nomidan qo‘llaniladigan majburlov chorasi; maqsadi — aybdorni tuzatish va yangi jinoyatlarning oldini olish, qasos emas.
Davlat va huquq asoslari

Qulf 11: Javobgarlik yoshi

Topshiriq: Jazodan maqsad nima?

Juma

Sinf rahbariJasur, suvenir stendi uchun qaroring? Bitiruvchi daftariga yoz.
JasurVariantlar: A — hozir ro‘yxatdan o‘tish; B — 18 yoshgacha hech narsa qilmaslik; C — hozir yoshlar markazida yordamchi sifatida qatnashib, reja tayyorlash va 18 da shartlarni tekshirib ariza berish.
ZarinaKalitlar: 🔑1 muomala layoqati odatda 18 yosh. 🔑2 dastur shartlari har xil: sahifasidan tekshiramiz. 🔑3 noyob tur materiallari ishlatilmaydi — reja shunga mos bo‘lsin.
MalikaA — 🔑1 ga zid. B xavfsiz, lekin vaqt yo‘qoladi. Narxi: C da daromad hozir yo‘q, ammo tajriba va aloqalar bor.
JasurQaror: C. Ota-onam bilan gaplashaman; 18 yoshimda dastur shartlarini sahifasidan tekshirib, ariza beraman.
Kelishdik. Hisobotni yozdik.
Tadbirkorlik asoslariMatematika

Qulf 12: Jasurning qarori

Topshiriq: Qaysi kalit A variantni (hozir ro‘yxatdan o‘tish) rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 13 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaIngliz tiliInformatikaAdabiyotAstronomiyaBiologiyaDavlat va huquq asoslariDunyo dinlari tarixiFizikaJahon tarixiKimyo (Umumiy kimyo)Rus tiliTadbirkorlik asoslari

0 / 15 yulduz

Jamoa hisoboti

Jasurning suvenir stendi rejasi

Qaror: C — yoshlar markazida yordamchi bo‘lib, rejani tayyorlash; 18 yoshda dastur shartlarini tekshirib, ariza berish. Dalillar: tadbirkorlik uchun muomala layoqati odatda 18 yoshda; dastur shartlari har xil; noyob tur materiallari ishlatilmaydi. Maslahat: ariza berishdan oldin shartlarni sahifasidan tekshiring.

— 11-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Tadbirkorlik uchun muomala layoqati odatda 18 yoshda; Jasur 17 da — mustaqil ro‘yxatdan o‘tolmaydi.
  2. Noyob turlar Qizil kitob bilan muhofaza qilinadi: suvenirlarda ularning materiallari ishlatilmaydi.
  3. Dasturlarning yosh va boshqa shartlari har xil: har birini sahifasidan tekshiramiz, taxmin qilmaymiz.

Yulduzli savollar

  1. ∫cos(2x + 1) dx nimaga teng?

  2. Ekranlar qaysi rang tizimida ishlaydi?

  3. O‘ylab ko‘r: agar dastur 16 yoshdan qabul qilsa, qaysi kalit baribir saqlanadi?

Hikoyadagi darslar