Algebra va analiz asoslarini takrorlash
Tenglama yechishda avval aniqlanish sohasini yozing: logarifm ostidagi ifoda musbat, kasr maxraji nolga teng emas, juft ildiz ostidagi ifoda manfiy emas; topilgan ildizlarni shu sohaga qarab tekshiring. Ko‘rsatkichli tenglamani bir xil asosga keltiramiz (aˣ = aʸ ⟹ x = y), logarifmik tenglamani logₐ f = logₐ g ⟹ f = g yoki ta’rif bilan yechamiz. Arifmetik progressiyada aₙ = a₁ + (n − 1)d, Sₙ = (a₁ + aₙ)n/2; geometrik progressiyada bₙ = b₁qⁿ⁻¹, Sₙ = b₁(qⁿ − 1)/(q − 1). Hosilalar: (xⁿ)′ = nxⁿ⁻¹, (sin x)′ = cos x, (eˣ)′ = eˣ, (ln x)′ = 1/x, murakkab funksiyada ichki funksiya hosilasiga ko‘paytiriladi. Ekstremum f′(x) = 0 nuqtalarida ishora almashganda; urinma y = f(a) + f′(a)(x − a). Integral: ∫xⁿdx = xⁿ⁺¹/(n + 1) + C, ∫cos x dx = sin x + C, aniq integral ∫ₐᵇf dx = F(b) − F(a), yuza ∫(yuqori − pastki)dx. Imtihonda har bir javobni teskari qo‘yib yoki chizma bilan tekshirib ko‘ring.
Velosipedchining tezligi x m/s bo‘lib, masala x² + x − 42 = 0 tenglamaga keldi. Ildizlari 6 va −7. Tezlik manfiy bo‘la olmaydi, shuning uchun javob 6 m/s (taxminan 21,6 km/soat). Ildizni shartga qo‘yib tekshirish, mantiqiy javobni tanlash — takrorlash darsining asosiy odati.
Muhandislar hisob natijasini jismoniy ma’noga tekshiradi, dasturchilar kiritilgan qiymatlarni yaroqliligini nazorat qiladi, olimlar modeldan chiqqan ikkinchi ildiz mantiqqa zid ekanini aniqlaydi.
Ikki ildizli tenglamaga olib keladigan qisqa so‘z masalasini o‘zingiz tuzing va do‘stingizdan qaysi ildiz mos kelishini va nima uchun ekanini so‘rang.
«Xato qidiruvchi»: do‘stingizga uchta «yechilgan» masala bering (har birida bittadan xato: logarifmik tenglamada begona ildiz qoldirilgan, (2x + 1)³ ning hosilasida ichki hosila 2 unutilgan, progressiya yig‘indisida hadlar soni noto‘g‘ri). U xatolarni topib tuzatsin, so‘ng rollarni almashtiring.