Tasodifiy hodisalar va ehtimollik

Tajriba — shartlari o‘zgarmagan holda ko‘p marta takrorlash mumkin bo‘lgan sinov (tanga yoki kub tashlash, idishdan shar olish). Natijasi oldindan aniq bo‘lmagan, ro‘y berishi ham, bermasligi ham mumkin bo‘lgan hodisa tasodifiy, har gal ro‘y beradigani muqarrar (U), hech qachon ro‘y bermaydigani mumkin bo‘lmagan (V) hodisa deyiladi. Tajriba natijalari teng imkoniyatli bo‘lib, ularning umumiy soni n, A hodisaga qulaylik tug‘diruvchilari soni k bo‘lsa, ehtimollikning klassik ta’rifi bo‘yicha P(A) = k/n. Shuning uchun P(U) = 1, P(V) = 0 va har qanday hodisa uchun 0 ≤ P(A) ≤ 1. Statistik ta’rif: tajriba n marta takrorlanganda A hodisa μ marta ro‘y bersa, μ/n nisbat chastota deyiladi; n katta bo‘lganda u ma’lum p soni atrofida «tebranadi» va p ni ehtimollik deb olamiz. Ehtimollik «yuz tajribada aynan shuncha marta» degani emas, balki uzoq seriyadagi o‘rtacha ulushdir.