Trigonometrik shaklda berilgan kompleks sonlarning ko‘paytmasi va bo‘linmasi
z₁ = r₁(cos φ₁ + i sin φ₁) va z₂ = r₂(cos φ₂ + i sin φ₂) bo‘lsa, ko‘paytma z₁z₂ = r₁r₂[cos(φ₁ + φ₂) + i sin(φ₁ + φ₂)]: modullar ko‘paytiriladi, argumentlar qo‘shiladi. Bo‘linma z₁/z₂ = (r₁/r₂)[cos(φ₁ − φ₂) + i sin(φ₁ − φ₂)]: modullar bo‘linadi, argumentlar ayriladi. Bu qoidalar sinus va kosinus uchun qo‘shish formulalaridan kelib chiqadi. Shuning uchun z = r(cos φ + i sin φ) ni n marta o‘ziga ko‘paytirsak, Muavr formulasi hosil bo‘ladi: zⁿ = rⁿ(cos nφ + i sin nφ), n ∈ ℕ. Yuqori darajali hisoblarda (masalan, (1 + i)¹⁰) algebraik shaklda ko‘paytirishdan ko‘ra avval trigonometrik shaklga o‘tgan qulay. Argument 2π dan oshib ketsa, 2π ga karrali qismini tashlab yuboramiz.
| ko‘paytma | r₁r₂ [cos(φ₁ + φ₂) + i sin(φ₁ + φ₂)] |
|---|---|
| bo‘linma | (r₁/r₂) [cos(φ₁ − φ₂) + i sin(φ₁ − φ₂)] |
| daraja | rⁿ (cos nφ + i sin nφ) |
O‘yinda belgi (ikonka) har kadrda 25° ga buriladi. Kompleks sonlar tilida bu har gal cos 25° + i sin 25° ga ko‘paytirish: burchaklar qo‘shiladi, uzunlik o‘zgarmaydi, chunki modul 1. 6 kadrdan keyin burilish 6 · 25° = 150° bo‘ladi va ikonka o‘lchamini saqlaydi.
O‘yin va grafika dasturchilari burilish va masshtabni ko‘paytirish bilan beradi, elektr muhandislari signallar fazasini qo‘shadi, signalni qayta ishlash mutaxassislari takrorlanuvchi to‘lqinlarni birlashtiradi.
Qog‘ozda bir chiziq chizing, undan transportir bilan 40° da ikkinchi chiziq, ikkinchisidan yana 50° da uchinchi chiziq o‘tkazing. Birinchi va uchinchi chiziq orasidagi burchakni uchburchak chizg‘ich burchagi bilan tekshiring: u 90° bo‘lishi kerak.
Juftlikda z = 1 + i ni ketma-ket kvadratga ko‘tarib ((1 + i)², (1 + i)⁴, (1 + i)⁸) algebraik yo‘l bilan hisoblang va Muavr formulasi natijasi (16) bilan solishtiring.