Me’morchilik, tasviriy san’at va yakuniy takrorlash

Darslikka ko‘ra, iqtisodiy tanazzul va harbiy yurishlar madaniy taraqqiyotga ham salbiy ta’sir ko‘rsatgan bo‘lsa-da, milliy me’morchilik an’anasi saqlanib qoldi. Buxoro va Xorazm me’morchilik maktablari qadimiy uslubni zamon ruhi bilan boyitdi; Obloqul va Ibrohim Hofizovlar, Mo‘minjon Solihov, Shirin Murodov kabi ustalar tanildi. Buxoro amirining yozgi qarorgohi Sitorai Mohi Xosa Buxoro shahri chekkasida, markazdan bir necha kilometr shimolda joylashgan (darslikda «2,5 km janubda» deyilgan); uning Oq zali Shirin Murodov boshchiligida ikki yil davomida ganch o‘ymakorligi bilan bezatilgan va unda Yevropacha uslub ustun bo‘lgan. Xivada Islomxo‘ja minorasi 1908–1910-yillarda bosh vazir Islomxo‘ja tashabbusi bilan qurildi. Xivadagi Nurullaboy saroyi Muhammad Rahimxon II davrida (1906-yilda) qurila boshlab, xon 1910-yilda vafot etgach, o‘g‘li Asfandiyorxon davrida 1912-yilda nihoyasiga yetkazilgan (darslikda 1904–1912-yillar va qurdiruvchi sifatida faqat Muhammad Rahimxon II ko‘rsatilgan); saroy yetti xonadan iborat bo‘lib, G‘arb va Sharq uslublarini birlashtirgan. Farg‘ona vodiysida Yevropa uslubidagi binolar paydo bo‘ldi, shu bilan birga XIX asr oxirida qurilgan Andijon jome masjidi milliy uslubda qoldi. Yirik shaharlarda harbiy qal’alar, kazarmalar va Toshkentning Yangi shahar qismida general-gubernatorlik binolari yevropacha uslubda qurildi; paxsa va xom g‘isht bilan bir qatorda pishgan g‘isht, faner, tunuka va oyna ishlatila boshlandi. Tasviriy san’atda miniatura an’anasi davom etdi, devoriy naqshlarda kema, temiryo‘l va hayvonlar tasviri paydo bo‘ldi, Buxoro naqsh amaliy san’ati markazi edi.