XIX asrning ikkinchi yarmi – XX asrning boshlarida Turkistonda ijtimoiy-iqtisodiy ahvol
Temiryo‘llar ham harbiy, ham iqtisodiy maqsadda qurildi. Darslikka ko‘ra, avval Kaspiy bo‘yidagi Krasnovodskdan Qizilarvat va Ashxobodgacha yo‘l yotqizildi; 1888-yilda Samarqandga birinchi poyezd keldi, 1899-yilda temiryo‘l Toshkent orqali Andijongacha yetdi, 1905-yilda esa Orenburgdan Toshkentgacha yo‘l qurildi. Qo‘shinlarni Krasnovodskdan Andijongacha 3 ming kilometrdan ortiq masofaga ko‘chirish oson bo‘ldi. Rossiya kapitali, banklar va Yevropa mahsulotlari o‘lkaga kirib keldi, paxtachilik, konchilik va yog‘-moy sanoati rivojlandi. Biroq paxta asosan xomashyo sifatida yuborildi: o‘lkada uni tozalash va yog‘ ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi, tayyor mato esa markaziy guberniyalarda to‘qildi. 1867–1900-yillarda 175 ta korxona ochildi, ish kuni 16 soat bo‘lgan. Arzon zavod mollari hunarmandlar bozorini toraytirdi. 1884-yilda hosildor Amerika paxta navi ekila boshladi; paxta maydonlari kengaygani sari g‘alla va chorva mahsuloti kamaydi, ayniqsa Farg‘ona vodiysida narxlar ko‘tarildi. 1911–1913-yillarda Sirdaryo magistral kanali qurildi.
Mahalla qishloq bozoriga mahsulot olib borishni rejalashtirganda, aholi uchta narsani hisobga oldi: yo‘l, vaqt va mahsulot turi. Shuning uchun nimani qachon olib borish kerakligi aniq bo‘ldi.
Logistika xodimlari yuk yo‘llarini rejalashtiradi, fermerlar ekin turlarini bozorga qarab tanlaydi, iqtisodchilar qaysi mahsulot qayerda kerakligini o‘rganadi.
Ovqat yoki buyum qayerdan kelganini bilmoqchi bo‘lsangiz, yorliqdan yoki oiladan so‘rab, bitta mahsulot yo‘lini «qayerdan – qayerga» deb xaritada ko‘rsating.
Xaritada yoki daftarda Krasnovodsk – Ashxobod – Samarqand – Toshkent – Andijon yo‘nalishini chizing va yoniga yillarni yozing: 1888, 1899, 1905.