Qo‘qon xonligining bosib olinishi
1868-yilgi shartnomadan keyin Qo‘qon xonligida rus savdogarlariga katta imkoniyatlar berildi, yerlar qisqardi, xazina daromadi kamaydi, soliq va majburiyatlar ko‘paydi — bu norozilikni kuchaytirdi. 1875-yil bahorida Mullo Is’hoq (Po‘latxon) boshchiligida katta qo‘zg‘olon ko‘tarildi; xon Xudoyorxon yuborgan qo‘shin qo‘zg‘olonchilar tomoniga o‘tdi va xon general-gubernator panohiga ketdi. Taxtga o‘tgan Nasriddinbek 1875-yil sentabrida fon Kaufman bilan shartnoma imzolab, Namangan va Chust atrofidagi yerlarni berdi va 2 million rubl tovon to‘lashga rozi bo‘ldi. Bunga norozi aholi yana qo‘zg‘olon ko‘tarib, Po‘latxon hokimiyatni oldi. General M. Skobelev boshchiligidagi qo‘shin Andijonni (1875-yil oktabrdan 1876-yil yanvarigacha bo‘lgan janglardan so‘ng) va Namanganni egalladi; Po‘latxon va tarafdorlari qatl qilindi. 1876-yil 19-fevralda (eski uslub bo‘yicha) xonlikni tugatish haqida farmon e’lon qilindi va uning o‘rnida Farg‘ona viloyati tuzildi. To‘rtinchi bosqichda turkmanlarga qarshi yurish 1879-yilda boshlanib, 1881-yilda Go‘ktepa olingach Kaspiyorti viloyati tuzildi; turkmanlar 1885-yilga kelib to‘liq bo‘ysundirildi. Mag‘lubiyat sabablari sifatida darslik harbiy va iqtisodiy ortda qolish, uchta davlat o‘rtasida hamjihatlik yo‘qligi va hukmdorlarning bir-biriga yordam bermaganini ko‘rsatadi.
«Debat»: «Uch davlat birlashganda nima o‘zgarardi?» mavzusida ikki jamoa dalillar keltiradi; qarshi tomon dalillarini ham tinglang.