Xiva xonligi: boshqaruv, yer egaligi va iqtisodiyot

Darslikka ko‘ra, Xiva xonligi protektorat sifatida qattiq nazoratda bo‘lgan: ichki va tashqi siyosatdagi o‘zgarishlarni xon Turkiston general-gubernatori bilan kelishishi kerak edi, xon ustidan nazorat uchun 7 kishilik Kengash tuzilib, ularning 4 nafari podsho hukumati vakillari edi; Amudaryo bo‘limi boshlig‘i ham xon harakatlarini nazorat qilgan. Xon qo‘ng‘irotlar sulolasi vakili bo‘lib, qo‘ng‘irot zodagonlari, saroy a’yonlari va oliy ruhoniylarga tayanib boshqargan. Xonlik 18 beklik va 2 noiblikka bo‘lingan; mehtar (bosh vazir) va devonbegi oliy amaldorlar edi. Muntazam qo‘shin yasovulboshi boshchiligidagi 1,5 ming kishi bo‘lib, 1873-yildan faqat ichki tartibni saqlagan. Yerning asosiy qismi xon va amaldorlarga tegishli bo‘lgan, sug‘oriladigan yerlarning 40% i masjidlar mulki hisoblangan, 64 masjid va madrasa 205 ming tanobdan ortiq yerga ega bo‘lgan. Dehqonlar aholining qariyb 90% ni tashkil etsa-da, sug‘oriladigan yerning atigi 5% iga ega edi. Xonlikda qariyb 25 turdagi soliq va majburiyat bo‘lgan (solg‘ut, zakot, cho‘p puli va boshqalar), eng og‘iri kanal tozalash va to‘g‘on, ko‘prik ta’mirlash edi. 1909-yilda Xivada 81 ta sanoat korxonasi ishlagan, 1910–1915-yillarda yana 40 ta korxona qurilgan; 1909-yilda Rossiya–Osiyo banki va Madiyorov–Baqqolov kapitalini birlashtirgan «A-Meta» sindikati tuzilib, yiliga qariyb 3 ming tonna paxta eksport qilgan. 1885-yilda Kaspiyorti temiryo‘li va 1887-yilda Amudaryo flotiliyasi qurilishi Rossiyaga qaramlikni kuchaytirdi. Arzon rus mollari va og‘ir soliqlar hunarmandlarga zarar keltirdi.