XIX asr o‘rtalarida O‘rta Osiyo davlatlarining hududi va aholisi
XIX asr o‘rtalarida O‘rta Osiyoda uchta mustaqil davlat bor edi: Buxoro amirligi, Xiva va Qo‘qon xonliklari. Buxoro amirligining markaziy qismi Zarafshon vodiysi bo‘lib, unda Buxoro va Samarqand joylashgan; amirlik 40 ta bekliklarga bo‘lingan va aholisi taxminan 2 million kishi edi. Xiva xonligi Amudaryoning quyi oqimida, Kaspiy dengizi tomonda yotgan; u 18 ta beklik va 2 ta noiblikka bo‘lingan, aholisi 800 mingdan ortiq edi. Qo‘qon xonligi XVIII asr boshlarida Buxoro davlatidan ajralib chiqqan, Farg‘ona vodiysi va Sirdaryoning quyi qismiga qadar cho‘zilgan; 15 ta bekliklardan iborat va aholisi 3 millionga yaqin edi. Uchala davlatda ham aholining asosiy qismini o‘zbeklar tashkil qilgan, ular yonida tojiklar, qozoqlar, qoraqalpoqlar, turkmanlar, qirg‘izlar va boshqalar yashagan. O‘zbeklar asosan o‘troq bo‘lib, dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo bilan shug‘ullangan; ayrim xalqlar esa chorvachilik bilan kun ko‘rgan. Raqamlar taxminiy ekanini yodda tuting: o‘sha davrda aholi ro‘yxati o‘tkazilmagan.
«Xaritada joylashtir»: doskadagi bo‘sh xaritaga o‘quvchilar shaharlar yozilgan kartochkalarni (Buxoro, Xiva, Qo‘qon, Samarqand, Namangan, Urganch) mos davlat hududiga yopishtiradi.