Teatr va musiqa san’ati
Darslikka ko‘ra, xalq teatri Buxoro, Xiva va Qo‘qonda masxarabozlar, qo‘g‘irchoqbozlar va qiziqchilar tomonidan namoyish etilgan; ularda xasis boylar, chala savodli mullalar va amalparast beklar kulgi qilingan. XIX asr ikkinchi yarmida Qo‘qonda Zokir eshon, Buxoroda To‘la masxara uyushmalari mashhur bo‘ldi, qo‘g‘irchoq teatrida Kachal Polvon obrazi bor edi. Mustamlaka davrida rus teatrlari kirib keldi: 1870-yilda Samara teatri, 1910-yilda V. Komissarjevskaya truppasi gastrol qildi; 1910–1912-yillarda tatar va ozarbayjon truppalari gastrol qildi; U. Hojibekovning musiqali asarlari («Layli va Majnun», keyinroq 1913-yilda yozilgan «Arshin mol olon») ham iliq kutib olindi. 1911-yilda dastlabki yozma milliy sahna asarlari yaratildi: Behbudiyning «Padarkush»i, A. Samadovning «Mahramlar»i va Fitratning munozara asari. Birinchi o‘zbek milliy teatri Samarqandda Behbudiy rahbarligida tuzildi va 1914-yil boshida «Padarkush»ni qo‘ydi; 1914-yil boshida Abdulla Avloniy Toshkentda «Turon» truppasini tuzdi, 1915-yilda truppa gastrollari muvaffaqiyatli o‘tdi; 1916-yilda Qo‘qonda Hamza rahbarligida havaskorlar teatri tashkil etildi va «Zaharli hayot yoxud ishq qurbonlari» pyesasi qo‘yildi. 1916-yildan Mannon Uyg‘ur va birinchi o‘zbek aktrisasi Ma’suma Qoriyeva sahnaga chiqdi. Xivada fotosuratchi Xudoybergan Devonov (1878–1940) 1903-yilda suratga olishni boshladi. Musiqada terma, qo‘shiq, lapar, yalla, ashula, «Alpomish», «Go‘ro‘g‘li» kabi dostonlar va maqomlar keng tarqalgan; asboblardan g‘ijjak, dutor, tanbur, rubob, nay, surnay, karnay, doira va boshqalar bo‘lgan. 1882-yilda Xiva xoni Muhammad Rahimxon II (Feruz) farmon chiqarib, Xorazm maqomlarini xalqning daxlsiz mulki deb e’lon qildi.
Teatr vaqt chizig‘ini tuzing: 1870, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916. Har bir yilga sahna voqeasini yozing.