O‘xshash uchburchaklar va ularning xossalari
Ikki o‘xshash uchburchak perimetrlarining nisbati o‘xshashlik koeffitsiyenti k ga teng, chunki har bir tomon k marta o‘zgaradi. Ularning yuzlari nisbati esa k² ga teng: S₁ : S = k². Mos balandliklar (hamda medianalar, bissektrisalar) nisbati ham k ga teng. Teoremaning isboti yuzlarni burchagi umumiy bo‘lgan uchburchaklar uchun «tomonlar ko‘paytmasi» orqali taqqoslashga asoslanadi. Masalan, k = 3 bo‘lsa, perimetr 3 marta, yuz 9 marta ortadi. Teskari masalada yuzlar nisbatidan ildiz chiqarib k topiladi.
A3 varaq A4 ga o‘xshash, o‘xshashlik koeffitsiyenti k = √2 ≈ 1,41 (420 : 297 ≈ 297 : 210). Yuzlari k² = 2 marta farq qiladi: rasmni A3 ga to‘liq to‘ldirib chiqarish A4 dagidan ikki baravar ko‘p qog‘oz va ikki baravar ko‘p bo‘yoq oladi, perimetri esa taxminan 1,41 marta ortadi.
Bosmaxona xodimi plakat kattalashganda qog‘oz sarfini hisoblaydi, dizayner rasmni nisbatni buzmay kattalashtiradi, fotograf bir suratni turli o‘lchamda chop etadi.
Katakli daftarda 4 × 6 katak to‘g‘ri to‘rtburchak chizing, so‘ng 2 marta kattalashtirilgan 8 × 12 ni chizing va kataklarni sanab, yuz 4 marta ortganini tekshiring.
«k va k²»: har bir guruh o‘z uchburchagi uchun k = 2 va k = 3 da yangi perimetr va yuzni hisoblab jadval to‘ldiradi; so‘ng jadvaldan qonuniyatni topadi.