Aylanaga tashqi chizilgan ko‘pburchak
Ko‘pburchakning barcha tomonlari aylanaga urinsa, ko‘pburchak aylanaga tashqi chizilgan, aylana esa unga ichki chizilgan deyiladi. Aylana markazi burchaklar bissektrisalari kesishgan nuqtada yotadi, chunki u tomonlardan teng uzoqlikda. Istalgan uchburchakka ichki aylana chizish mumkin. To‘rtburchakka ichki aylana chizish mumkin bo‘lishi uchun va faqat shu holda qarama-qarshi tomonlari yig‘indisi teng bo‘lishi kerak: AB + CD = BC + AD. Shuning uchun romb va kvadratga ichki aylana chizsa bo‘ladi, kvadrat bo‘lmagan to‘g‘ri to‘rtburchakka esa bo‘lmaydi. Teorema: radiusi r bo‘lgan aylanaga tashqi chizilgan ko‘pburchakning yuzi S = pr (p — yarim perimetr). Ko‘pburchak markazdan uchburchaklarga bo‘linadi, ularning balandligi r.
Uchburchak shaklidagi taxta bo‘lagining tomonlari 8 dm, 15 dm va 17 dm. Unga sig‘adigan eng katta doira — ichki chizilgan aylana: r = S : p = 60 : 20 = 3 dm, ya’ni diametri 6 dm.
Duradgor materialdan eng katta doira shaklidagi detalni topadi, dizayner uchburchak belgi ichiga doira joylashtiradi, ishlab chiqaruvchi uchburchak qutiga mos yumaloq buyum tanlaydi.
Katetlari 3 va 4 katak bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchak chizing va S = p · r dan ichki aylana radiusi 1 katak ekanini toping (S = 6, p = 6).
«Bissektrisa markazi»: uchburchak chizib, ikki burchak bissektrisasini yasang; kesishgan nuqtadan tomonlargacha perpendikulyarlar uzunligini o‘lchab teng ekanini tekshiring.