Masalalar yechish
Fotoapparat masalasida Γ = h/H, d = F(1 + Γ)/Γ formulalaridan foydalaning va masofalarni metrga o‘tkazing. Lupa uchun K = D₀/F, D₀ = 25 cm = 0,25 m. Mikroskop uchun K ≈ l·D₀/(F₁F₂) (hammasi bir xil birlikda, odatda santimetrda). Ko‘zoynak masalasida ko‘z ko‘zoynaksiz eng yaxshi a masofada ko‘radi, ko‘zoynak bilan esa buyumni normal masofa d₀ = 25 cm da ko‘rish kerak. Ko‘zoynak linzasi buyumdan d₀ masofadagi nuqtaning mavhum tasvirini a masofada hosil qilishi kerak, shuning uchun D = 1/d₀ – 1/a. Yaqindan ko‘rarlikda a < d₀ va D < 0 (botiq linza); uzoqdan ko‘rarlikda a > d₀ va D > 0 (qavariq linza). Natijada D ning ishorasini ko‘zoynak turi bilan solishtirib tekshiring.
| Kattalik | Formula |
|---|---|
| fotoapparat | d = F(1 + Γ) / Γ |
| lupa | K = D₀ / F |
| mikroskop | K ≈ l · D₀ / (F₁ · F₂) |
| ko‘zoynak | D = 1/d₀ − 1/a |
Stadionda sport fotografi F = 30 cm li uzun linza bilan 60 m uzoqdagi bo‘yi 1,8 m futbolchini suratga oladi. f ≈ 30,15 cm, tasvir balandligi 1,8 · 0,3015 / 60 ≈ 9 mm. Sensor balandligi 24 mm bo‘lgani uchun futbolchi kadrning taxminan 38 % ini egallaydi.
Sport va tabiat fotograflari uzoq fokusli linzalardan foydalanadi, optometristlar ko‘zoynak quvvatini hisoblaydi, laboratoriya xodimlari mikroskopning kattalashtirishini sozlaydi.
Telefon kamerasi bo‘lsa, uzoqdagi biror binoni 1× va 2× zum bilan suratga oling va binoning kadrdagi balandligini solishtiring: kattalashish zumga taxminan teng bo‘ladi.
Mikroskop uchun: F₁ = 0,4 cm, F₂ = 5 cm, l = 16 cm bo‘lsin. K ni hisoblang (D₀ = 25 cm) va maktab laboratoriyasidagi mikroskop yozuvlari (×40, ×100, ×400) bilan solishtiring. Mikroskopni o‘qituvchi ko‘rsatganidek ishlating; oynani Quyoshga qaratmang.