Atmosferadagi hodisalar
Havodagi suv bug‘ining miqdori namlik bilan tavsiflanadi. Absolyut namlik ρ = m/V – 1 m³ havodagi suv bug‘i massasi (g/m³ yoki kg/m³). Nisbiy namlik φ = ρ/ρ₀·100 % – absolyut namlikning shu temperaturadagi to‘yingan bug‘ zichligi ρ₀ ga nisbati; u bug‘ bosimlari nisbati bilan ham ifodalanadi: φ = p/p₀·100 %. To‘yingan bug‘ zichligi temperaturaga bog‘liq (g/m³): 10 °C da 9,4; 15 °C da 12,8; 20 °C da 17,3; 25 °C da 23,0; 30 °C da 30,3. Havo sovitilganda bug‘ to‘yinadigan temperatura shudring nuqtasi deyiladi; undan pastda bug‘ kondensatsiyalanib shudring, tuman va bulut, harorat 0 °C dan past bo‘lsa qirov hosil bo‘ladi. Bulutdan yomg‘ir, qor yoki do‘l yog‘adi. Nisbiy namlikni psixrometr va gigrometr bilan o‘lchaymiz; qulay namlik taxminan 40–60 %.
Sovuq tongda nafasingiz mayda bulutga aylanadi. Chiqarilgan havo iliq va 1 m³ da taxminan 40 g gacha suv bug‘i saqlay oladi, 5 °C li havo esa atigi taxminan 7 g/m³ saqlaydi. Ortiqcha bug‘, har kub metrda 30 g dan ortig‘i, shudring nuqtasidan pastga soviydi va mayda tomchilarga aylanadi.
Meteorologlar shudring va tuman ehtimolini namlik bo‘yicha bashorat qiladi, kutubxona va muzey xodimlari xonada namlikni nazorat qiladi, dehqonlar sovuq urishi xavfini namlikdan baholaydi.
Salqin tongda va issiq kunduzi nafasingiz ko‘rinish-ko‘rinmasligini kuzating va qaysi paytda nima bo‘lganini yozib qo‘ying.
Kuzatish: bir stakan sovuq suvning (muzsiz yoki muzli) tashqarisini quruq artib, iliq xonada qo‘yib qo‘ying. Sirtida nima paydo bo‘ladi? Nega? Stakan sirti temperaturasi shudring nuqtasidan past bo‘lganda nima ro‘y beradi? Faqat sovuq suv bilan ishlang.