Masalalar yechish
Masala yechishda avval chizma chizib, perpendikulyarni o‘tkazing va burchaklarni shu perpendikulyardan (sirtdan emas) o‘lchang. Qaytish masalalarida γ = α, tushgan va qaytgan nur orasidagi burchak 2α bo‘ladi; yassi ko‘zguda tasvir ko‘zgu orqasida buyum bilan teng masofada, mavhum va buyum kattaligida bo‘ladi. Sinish masalalarida n₁sin α = n₂sin β formulasidan foydalaning: n₂₁ = sin α/sin β, tezlik orqali n₂₁ = v₁/v₂, vakuum bilan n = c/v. Bir xil vaqtda yorug‘lik vakuumda s₀, muhitda s yo‘l o‘tsa, n = s₀/s bo‘ladi, chunki yo‘l tezlikka proporsional. Sinusning qiymatini jadvaldan yoki kalkulyatordan oling (sin 30° = 0,5; sin 45° ≈ 0,71; sin 60° ≈ 0,87). Natijani tekshiring: optik zichroq muhitda β < α bo‘lishi kerak.
Basseynga yuqoridan qaraganda 2 m chuqurlik atigi s = s₀ / n = 2 : 1,33 ≈ 1,5 m bo‘lib ko‘rinadi. Suv ostidagi nurlar sinishi sababli tubi yuqoriga ko‘tarilgandek tuyuladi, shuning uchun chuqurlikni ko‘z bilan baholash xavfli.
Qutqaruvchilar va suzish o‘qituvchilari suv chuqurligi aldamchi ko‘rinishini bilib ogohlantiradi, baliqchilar va ovchilar nishonni pastroqqa oladi, optiklar suyuqlik sindirish ko‘rsatkichini o‘lchaydi.
Stakandagi suv balandligini yon tomondan chizg‘ich bilan o‘lchang, so‘ng yuqoridan qarab ko‘rinadigan chuqurlikni baholang va solishtiring. Suv chuqurroq idishlarda sinamang.
Chizma mashqi: o‘z daftaringizga havodan shishaga (n = 1,5) 50° da tushayotgan nurni chizing. Sinish burchagini hisoblang (sin 50° ≈ 0,77) va transportir bilan chizing. Shisha plastinadan chiqqandagi nur dastlabki nurga parallel bo‘lishini tekshiring.