Modda miqdori
Makroskopik jismda zarralar soni nihoyatda katta bo‘lgani uchun ularning sonini bitta namuna – 12 g uglerod atomlari soni bilan solishtirish qabul qilingan. 1 mol – shunday modda miqdoriki, undagi zarralar soni 12 g ¹²C ugleroddagi atomlar soniga (deyarli aniq) teng. Bu son Avogadro doimiysi NA ≈ 6,02·10²³ mol⁻¹ bo‘lib, barcha moddalar uchun bir xil; 2019-yildan boshlab mol aynan shu doimiyning qat’iy belgilangan qiymati (6,02214076·10²³) orqali ta’riflanadi. Modda miqdori ν (nyu) harfi bilan belgilanadi va mol bilan o‘lchanadi: ν = N/N_A, bundan N = νN_A. Bir mol moddaning massasi molyar massa M deb ataladi: M = m₀NA (birligi kg/mol), son qiymati bo‘yicha M gramm/mol hisobida Mr ga teng, masalan suv uchun M = 18 g/mol. Moddaning massasi m bo‘lsa, ν = m/M; hajm birligidagi molekulalar soni konsentratsiya n = N/V (birligi m⁻³), ρ = n·m₀.
Bir choy qoshiq to‘la oshxona tuzining massasi taxminan 6 g. NaCl ning molyar massasi 58 g/mol bo‘lgani uchun ν = 6 : 58 ≈ 0,1 mol, ya’ni taxminan 0,1 · 6·10²³ = 6·10²² ta zarra birligi bir qoshiqda bor.
Dorixonachilar va laboratoriya kimyogarlari moddani tortib, reaksiyada nechta zarra qatnashishini mol orqali hisoblaydi; oziq-ovqat texnologlari ham retseptni massadan zarralar soniga o‘tkazib tekshiradi.
Tuz paketi yorlig‘idagi sof massani o‘qib, shu massa taxminan necha mol bo‘lishini hisoblab ko‘ring (NaCl uchun 1 mol ≈ 58 g).
«Mol» kartochkalari: o‘qituvchi doskaga ikkita modda (masalan, suv va karbonat angidrid) va massani yozadi; guruhlar modda miqdori va molekulalar sonini hisoblab, birinchi bo‘lib to‘g‘ri javobni ko‘rsatadi. Faqat qog‘oz va qalam, hech qanday kimyoviy modda ishlatilmaydi.