ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 2-hafta

Mijozlar nima istaydi?

🎯 Missiya: Birinchi mijozlarimiz kim va namunada ularning qaysi talabi birinchi bo‘lsin?

Dushanba

Sinf rahbariYangi hafta: bo‘lajak xaridorlar bilan suhbat. Avval jamoangiz huquqiy jihatdan nima ekanini aniqlab oling.
AnvarIqtisodda: foyda uchun ishlaydigan korxona — . da egasi bitta va hamma mol-mulki bilan javob beradi.
Zarinada ikki va undan ortiq kishi birga ishlaydi, foydani kelishuv bo‘yicha bo‘ladi, qarz bo‘lsa to‘liq javobgar.
MalikaBiz hozircha firma emasmiz, maktab loyihasimiz. Pul va shartnoma masalasida ota-onalar bilan kelishamiz.
Unda suhbatlar uchun reja: besh kunda 12 ta katta odam.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 1: Biz firmamizmi?

Topshiriq: Shirkat a’zolari qarz bo‘lsa qanday javob beradi?

🔑 Kalit: Shirkat — ikki va undan ortiq kishi; foydani kelishuv bilan bo‘lishadi, qarzga to‘liq javob beradi. Biz hali firma emasmiz.

ZarinaAnketa yozyapman: «Hokim so‘z» va tobe so‘zdan tuzilgan birikmalar: «yog‘och belanchak», «xavfsiz bo‘yoq».
AnvarEga kim? nima? savoliga, kesim nima qildi? deganiga javob beradi. «Bola o‘ynaydi» — ega «bola», kesim «o‘ynaydi».
MalikaSavollar sarlavhasi: «Nimani bilmoqchimiz: yosh, o‘lcham, rang va narx.» Umumlashtiruvchi so‘zdan keyin ikki nuqta qo‘yiladi.
JasurSanash ohangi bor, shuning uchun vergul bilan ajraladi, oxirgisidan oldin «va».
Ona tili

Qulf 2: Anketa savollari

Topshiriq: Qaysi gapda tinish belgilari to‘g‘ri?

Seshanba

JasurDo‘kon mudiriga rasmiy qo‘ng‘iroq: “Could I speak to the manager, please?” — “I’m afraid she isn’t here today.”
AnvarIsmni tushunmasa: “Could you spell your name, please?” — “A-N-V-A-R.” Xabar: Date, For, From, Message.
ZarinaIkkinchi shahardagi amakivachchamga namuna yuboraman. Pochtada: “Excuse me, how do I get to the post office?”
Malika“I’d like to send a parcel, please.” Xodim tortadi, narx kilogrammiga: price per kilo.
Ingliz tili

Qulf 3: Qo‘ng‘iroq va posilka

Topshiriq: Telefonda «Hold on, please» nimani bildiradi?

AnvarAnketa javoblarini saralash uchun ifoda: A ∧ ¬B, ya’ni «bolasi bor VA o‘yinchoq uchun narxdan shikoyat qilmaydi».
Zarina qadamlari: o‘zgaruvchilar n = 2, amallar k = 2, ustunlar n + k = 4, qatorlar 2ⁿ = 4.
JasurUch o‘zgaruvchi bo‘lsa, qatorlar 2³ = 8 ta bo‘ladi. Qiymatlar ikkilik sonlar kabi: 000, 001, 010…
MalikaEshik qo‘ng‘irog‘i misoli: faqat ikkala kirish 1 bo‘lsa, 1 beradi; signalni teskari qiladi.
Informatika

Qulf 4: Mijozni saralash jadvali

Topshiriq: Ikki o‘zgaruvchili ifodaning rostlik jadvalida nechta qator bor?

🔑 Kalit: n o‘zgaruvchi bo‘lsa, rostlik jadvalida 2ⁿ qator bor; ustunlar soni n + amallar soni.

Chorshanba

ZarinaXolam zargar. Bozorda u xaridorga «proba» belgisini ko‘rsatadi: 1000 qismning qanchasi sof metall ekanini.
AnvarTexnologiyada o‘qidik: oltin, kumush, platina — : havo, namlik va ko‘pchilik kislotalarga chidamli.
MalikaXolang aytdi: mijoz belgi bor mahsulotga ishonadi. Bizga ham ishonch belgisi kerak: material va bo‘yoq haqida yozuv.
JasurDemak, har belanchakka kichik qog‘oz yorliq: «Yog‘och, suv asosli bo‘yoq».
Texnologiya

Qulf 5: Zargar bilan suhbat

Topshiriq: Proba belgisi nimani ko‘rsatadi?

🔑 Kalit: Proba — 1000 qismdagi sof metall ulushi; mijoz belgiga ishonadi, demak bizga material yorlig‘i kerak.

ZarinaHozircha 8 ta katta odamdan 5 tasi: «Belanchakni artib turish mumkinmi?» deb so‘radi.
AnvarBiologiyada: hujayrasiz shakl. U faqat tirik hujayra ichida ko‘payadi, shuning uchun u o‘z-o‘zidan «o‘smaydi».
Malika esa prokariot: yadrosi yo‘q, ikkiga bo‘linib ko‘payadi. Ko‘pi foydali, masalan yogurt tayyorlashda.
ZarinaShunday ekan, bo‘yoq silliq bo‘lsin, namlikka chidasin, yoriq-g‘ovak qolmasin: nam latta bilan artiladi.
Bu talabni dizaynga yozamiz.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)

Qulf 6: Artib turiladimi?

Topshiriq: Bakteriyalar qanday ko‘payadi?

🔑 Kalit: Bakteriyalar — yadrosiz prokariotlar, ikkiga bo‘linadi; virus faqat tirik hujayrada ko‘payadi. Bizga silliq, artiladigan bo‘yoq kerak.

JasurSuv asosli bo‘yoq idishida 36 g suv bor. Fizikadan: suvning molyar massasi 18 g/mol.
Anvar ν = m/M = 36 : 18 = 2 mol. Molekulalar soni N = ν·NA = 2 · 6,02·10²³ ≈ 1,2·10²⁴.
MalikaKimyodan: H₂O qutbli : umumiy juft elektron kislorod tomonga siljiydi, chunki u elektrmanfiyroq.
ZarinaDemak bo‘yoqning asosi — oddiy suv, bu bolalar o‘yinchog‘i uchun yaxshi. Lekin baribir kattalar nazorati ostida bo‘yaymiz.
FizikaKimyo

Qulf 7: Bo‘yoqning suvi

Topshiriq: 36 g suv necha mol? (M = 18 g/mol)

Payshanba

AnvarHozircha 10 ta kattadan 6 tasi: «Uyimiz kichik, o‘yinchoq ixcham bo‘lsin», dedi.
JasurJahon tarixida : zavodlar shaharda, odamlar ish izlab ko‘chib keladi. Parij 1850-yilda 1 million, 1880-yilda 2 million edi.
ZarinaGeografiya: tabiiy resurslar tugaydigan va tugamaydigan bo‘ladi. Yog‘och — biologik resurs, u qayta tiklanadi; foydali qazilmalar esa yo‘q.
MalikaBobom yog‘ochni faqat bir joydan emas, ikki-uch joydan oladi. Har doim yangi ko‘chat ekadi 🌳
Jahon tarixiGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 8: Mijozlar qayerda yashaydi

Topshiriq: Yog‘och qaysi turdagi tabiiy resurs?

🔑 Kalit: Shaharlashish — odamlar shaharga ko‘chadi, uylar kichik; kattalarning ko‘pchiligiga ixcham o‘yinchoq kerak. Yog‘och qayta tiklanadi.

BoboBolalarim, bozor hamisha hunarmand uchun maktab bo‘lgan. Usta sotuvchidan nima yoqishini so‘rar edi.
AnvarO‘zbekiston tarixidan: XIX asr o‘rtalarida xonliklar agrar davlat edi: iqtisod asosi dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo ham bor.
ZarinaSoliqlar pul yoki mahsulot bilan to‘langan; dehqonlar hosilning bir qismini ham bergan.
MalikaAdabiyotdan «Alpomish» dostonining yangi darslarini o‘qiyapman; kitobdagi voqealarni bu yerda aytib o‘tirmayman, o‘zingiz o‘qing 🙂
O‘zbekiston tarixiAdabiyot

Qulf 9: Eski bozor, yangi kitob

Topshiriq: XIX asr o‘rtalarida xonliklar iqtisodining asosi nima edi?

Juma

AnvarBelanchak o‘yinchoq yotog‘i to‘rtburchak: tomonlari x va x + 4 sm. Yuzi 480 sm² bo‘lsin.
ZarinaYuz S = x(x + 4) = x² + 4x. Bu , x² + 4x − 480 = 0 tenglamaning ildizlari — nollari.
AnvarD = 16 + 1920 = 1936, √D = 44. x = (−4 + 44) : 2 = 20 sm. Manfiy ildiz uzunlik bo‘la olmaydi. Tomonlar 20 va 24 sm.
MalikaTayanch oyoqlari 30 va 40 sm, kerakli qiya brus: 30² + 40² = 50², ya’ni 50 sm. Pifagor uchligi 3-4-5!
ZarinaPerimetr 2(20 + 24) = 88 sm; qirralarni silliqlash uchun kerak bo‘ladi.
AlgebraGeometriya

Qulf 10: Beshik o‘lchami

Topshiriq: 30 va 40 sm katetli to‘g‘ri burchakli uchburchakning gipotenuzasi qancha?

🔑 Kalit: Pifagor: c² = a² + b²; 30² + 40² = 50². Kvadrat funksiyaning nollari tenglamadan topiladi: 20 va 24 sm.

JasurSuhbatdan oldin kattalardan og‘zaki rozilik so‘radik va ismlarni yozmadik. Bu hurmat belgisi.
MalikaHuquq darsida Konstitutsiya tuzilishi: 2023-yilgi tahrirda Muqaddima, 6 bo‘lim, 27 bob va 155 modda; 1992-yilda 128 modda edi.
ZarinaRus tilida mijozga: «Мы делаем игрушки, и они безопасные». Bog‘lovchi «и» oldidan vergul.
AnvarYana: «Игрушка маленькая, и она подходит для маленькой квартиры.» Rossiya — federativ davlat, bu darsda o‘qidik.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariRus tili

Qulf 11: Rozilik va rus tilida

Topshiriq: 2023-yilgi Konstitutsiyada nechta modda bor?

Sinf rahbariSuhbatlar tugadi. Natijani jamlab, birinchi namuna qanday bo‘lishini hal qiling.
Anvar12 ta kattadan: 9 tasi xavfsizlik, 8 tasi artiladigan bo‘yoq, 7 tasi ixcham o‘lcham dedi.
ZarinaBirinchi mijozlar: kichik bolali ota-onalar va ularga sovg‘a qiluvchi qarindoshlar. Bobo ham rozi.
JasurQaror: namuna 20 × 24 sm yotoq, silliq suv asosli bo‘yoq, mayda qism yo‘q, material yorlig‘i.
Eng ko‘p aytilgan talabni avval bajaramiz: xavfsizlik. Keyingi hafta — namunani yasash.
Iqtisodiy bilim asoslariTexnologiya

Qulf 12: Qaror: kimga va qanday?

Topshiriq: Namuna ixcham va artiladigan bo‘lishini qaysi kalitlar birga hal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 15 yulduz

Jamoa hisoboti

Suhbat natijalari va birinchi namuna talablari

Muammo: kim va nima istashini bilmaymiz. Besh kunda 12 ta kattalar bilan suhbatlashdik (ismlarsiz, rozilik bilan). 9 tasi xavfsizlik, 8 tasi artiladigan bo‘yoq, 7 tasi ixcham o‘lcham dedi. Namuna: yotoq 20 × 24 sm (yuz 480 sm²), tayanch brusi 50 sm, silliq suv asosli bo‘yoq, material yorlig‘i. Qaror: birinchi mijozlar — kichik bolali ota-onalar va sovg‘a qiluvchi qarindoshlar. Keyingi qadam: namuna va xavfsizlik tekshiruvi.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Shirkat — ikki va undan ortiq kishi; foydani kelishuv bilan bo‘lishadi, qarzga to‘liq javob beradi. Biz hali firma emasmiz.
  2. n o‘zgaruvchi bo‘lsa, rostlik jadvalida 2ⁿ qator bor; ustunlar soni n + amallar soni.
  3. Proba — 1000 qismdagi sof metall ulushi; mijoz belgiga ishonadi, demak bizga material yorlig‘i kerak.
  4. Bakteriyalar — yadrosiz prokariotlar, ikkiga bo‘linadi; virus faqat tirik hujayrada ko‘payadi. Bizga silliq, artiladigan bo‘yoq kerak.
  5. Shaharlashish — odamlar shaharga ko‘chadi, uylar kichik; kattalarning ko‘pchiligiga ixcham o‘yinchoq kerak. Yog‘och qayta tiklanadi.
  6. Pifagor: c² = a² + b²; 30² + 40² = 50². Kvadrat funksiyaning nollari tenglamadan topiladi: 20 va 24 sm.

Yulduzli savollar

  1. Uch o‘zgaruvchili rostlik jadvalida nechta qator bor?

  2. 20 × 24 sm yotoqning yuzi qancha?

  3. O‘ylab ko‘r: 12 dan 9 kishi xavfsizlikni aytgan. Nega aynan u birinchi bajariladi?

Hikoyadagi darslar