Oqsillar. Aminokislotalar
Oqsillar hujayradagi organik moddalar ichida miqdor va ahamiyat jihatidan birinchi o‘rinda turadi; ular tarkibida taxminan 50–54 % uglerod, 21–23 % kislorod, 6,5–7,3 % vodorod, 16 % azot va oz miqdorda oltingugurt bo‘ladi. Oqsil monomeri — aminokislota: umumiy formulasi H₂N–CH(R)–COOH, ya’ni aminoguruh (–NH₂), karboksil guruh (–COOH) va radikal (R); aminokislotalar faqat radikali bilan farq qiladi. Oqsillar tarkibiga 20 xil aminokislota kiradi. Ikki aminokislota birikkanda bittasining –COOH guruhi va ikkinchisining –NH₂ guruhidan bir molekula suv ajralib, ular peptid bog‘ (–CO–NH–) bilan bog‘lanadi; ikkitadan dipeptid, ko‘pidan polipeptid hosil bo‘ladi, n ta aminokislotali zanjirda n − 1 ta peptid bog‘ bor. O‘simliklar va ko‘p mikroorganizmlar barcha aminokislotalarni sintez qiladi, odam esa taxminan to‘qqiz aminokislotani (almashtirib bo‘lmaydigan) faqat ovqat bilan oladi; bolalarda ba’zi qo‘shimchalari ham zarur bo‘lishi mumkin. Bugungi kunda ularning ko‘pi mikroorganizmlar va biotexnologiya yordamida sanoatda olinadi.
«Peptid zanjiri». O‘quvchilar qo‘llarini ushlab zanjir hosil qiladi: har bir o‘quvchi — aminokislota, har bir qo‘l ushlash — peptid bog‘. 8 ta o‘quvchida nechta bog‘ bor? O‘quvchilar sonini o‘zgartirib, qoidani (n − 1) toping.