Tiriklik xususiyatlari va tuzilish darajalari
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Tirik organizm va mashinani uch xususiyat bo‘yicha solishtiring (masalan, energiya manbai, o‘z-o‘zini tiklash, o‘sish).
Mashina yoqilg‘ini yoqadi, o‘zini ko‘paytira olmaydi va o‘smaydi; organizm oziqdan energiya oladi, ko‘payadi, o‘sadi va o‘zini tiklaydi.
2
Tiriklikning har bir tuzilish darajasiga bittadan o‘zingiz o‘ylagan misol keltiring.
Masalan: ATF molekulasi; teri hujayrasi; mushuk; Qizilqum cho‘lidagi qum shuvoq populyatsiyasi; Zomin tog‘ o‘rmoni; Yer biosferasi.
3
Nima uchun o‘simliklar ham harakatlanadi, lekin biz buni sezmaymiz?
O‘simlik harakatlari (yorug‘likka egilish, gul ochilishi) juda sekin kechadi va o‘sish hisobiga amalga oshadi.
4
Nima uchun irsiyat va o‘zgaruvchanlik birgalikda zarur?
Irsiyat tur belgilarini saqlaydi, o‘zgaruvchanlik esa yangi belgilar paydo bo‘lishiga va evolutsiyaga imkon beradi.
5
Biosfera darajasida qanday jarayon ro‘y beradi?
Tirik organizmlar faoliyati tufayli moddalarning davriy aylanishi va energiyaning oqimi (Quyoshdan kelib, oziq zanjiri bo‘ylab o‘tishi).