ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 1-hafta

Qaysi g‘oya bilan boshlaymiz?

🎯 Missiya: Startapimiz qaysi mahsulot g‘oyasi bilan boshlansin va nega?

Dushanba

Sinf rahbari9-B, bu yil iqtisod darsida haqiqiy kichik qilamiz. Har jamoa o‘z sini topadi.
AnvarDarslikda yozilishicha, tadbirkor foyda ko‘zlaydi, lekin zarar ni ham o‘z zimmasiga oladi.
MalikaBundan tashqari, g‘oyaning o‘zi yetarli emas: uni hisob-kitobli bilan tekshirish kerak.
JasurDemak, jamoamizda to‘rt kishi: Malika, Anvar, Zarina va men. Siz-chi? 🙂
Men ham shu yerdaman. Birinchi vazifa: g‘oya tanlash va uni hisob bilan tekshirish.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 1: G‘oya kerak

Topshiriq: Tadbirkorlikning to‘rt turidan qaysi biri «tovar ishlab chiqarish»ga to‘g‘ri keladi?

🔑 Kalit: G‘oya hali kam: u biznes-reja, ya’ni hisob-kitob bilan tekshirilishi kerak.

ZarinaTexnologiya darsida hunarmandchilik haqida o‘qidik. Hunarmand buyum yasab bo‘lgach, uni sotishi kerak.
MalikaShuning uchun bozorni o‘rganadi: xaridor nimani va qancha xohlaydi (), bozorda nima va qancha bor ().
AnvarTalabga mos kelmagan buyum sotilmay qoladi, ustaxona esa qiyin ahvolga tushadi.
JasurUyda mebel, idish-tovoq, o‘yilgan qutilar talab qilinar ekan. Bobongning belanchagi mebelga yaqin-ku!
MalikaBobom yog‘ochdan kichkina belanchak o‘yinchoqlar yasaydi. Ularni sinab ko‘rsak bo‘ladi 😊
Texnologiya

Qulf 2: Talab va taklif

Topshiriq: Buyum xaridor xohlagan narsaga mos kelmasa nima bo‘ladi?

🔑 Kalit: Talabga mos kelmagan buyum sotilmaydi, shuning uchun avval xaridor nimani xohlashini bilamiz.

Seshanba

AnvarInformatikada ni boshladik. — rost yoki yolg‘on bo‘ladigan gap; rost — 1, yolg‘on — 0.
Zarina«» — «va»: A ∧ B faqat ikkalasi ham rost bo‘lsa rost bo‘ladi. «» — «yoki»: kamida bittasi rost bo‘lsa yetadi.
JasurG‘oyaga shartlar qo‘yaylik: A — talab bor, B — xavfsiz yasaymiz, C — pulimiz yetadi.
MalikaBiz hammasini xohlaymiz, ya’ni A ∧ B ∧ C. Bittasi yolg‘on bo‘lsa, butun g‘oya yaroqsiz.
Har g‘oya uchun uchta shartni alohida tekshiramiz. Kelishdikmi?
Informatika

Qulf 3: Mantiq va shartlar

Topshiriq: A = 1, B = 1, C = 0 bo‘lsa, A ∧ B ∧ C nimaga teng?

🔑 Kalit: A ∧ B ∧ C faqat uchala shart ham rost bo‘lsa rost bo‘ladi; bittasi yolg‘on bo‘lsa — 0.

MalikaBobom texnologik xaritani ko‘rsatdi: material tanlash, o‘lchab belgilash, randalash, arralash, tokarlik, yig‘ish, jilvirlash, bo‘yash.
BoboYog‘ochda tugun va yoriq bo‘lmasin. Stanokda faqat men ishlayman: ko‘zoynak, fartuk, yengi tugmalangan — shart!
ZarinaBiz esa chizamiz va bilan shug‘ullanamiz. Stanokka yaqinlashmaymiz.
AnvarBelanchakning tayanchi teng yonli uchburchak: tepa burchak 40° bo‘lsa, asosdagi burchaklar teng. Uchburchak burchaklari yig‘indisi 180°.
MalikaDemak, (180° − 40°) : 2 = 70°. Bobom «to‘g‘ri chiqdi» dedi ✅
TexnologiyaGeometriya

Qulf 4: Bobo ustaxonasida

Topshiriq: Tayanchning tepa burchagi 40° bo‘lsa, asosdagi har bir burchak necha gradus?

🔑 Kalit: Yog‘ochda tugun va yoriq yo‘q; stanokda faqat bobo ishlaydi — xavfsizlik shart; asosdagi burchaklar 70°.

ZarinaMening g‘oyam: kichkina qutida o‘simlik urug‘i, ya’ni «o‘simlik to‘plami»! 🌱
MalikaBiologiyada tirik organizmning xususiyatlarini o‘rgandik: ular moddalar va energiya almashinuvi, o‘sish, rivojlanish.
AnvarDemak, urug‘ tirik. U va qiladi, nafas oladi — sharoit kerak: suv, yorug‘lik.
JasurSotilmay qolsa, to‘plam o‘sib ketadi yoki so‘lib qoladi. Bobomning belanchagi esa o‘smaydi 😄
ZarinaMayli, xavfi borligini tushundim. Tiriklik darajalarini ham yodladim: molekula, hujayra, organizm, populyatsiya, biogeotsenoz, biosfera.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)

Qulf 5: Tirik sovg‘a g‘oyasi

Topshiriq: Qaysi biri tirik organizmning xususiyati?

🔑 Kalit: Tirik narsa doim modda va energiya almashtiradi, o‘sadi; to‘plamni sotilguncha tirik saqlash kerak — bu xavf.

Chorshanba

ZarinaBo‘yoq suv asosli bo‘lsin. Lekin hidi butun xonaga tarqaladi-ku!
AnvarFizikadagi shu: moddalar o‘z-o‘zidan aralashadi, chunki zarralar to‘xtovsiz va tartibsiz harakat qiladi.
MalikaSuv molekulasi H₂O: nisbiy massa 2·1 + 16 = 18. Xonani shamollatamiz, kattalar yonimizda.
JasurKimyodan: mobil osgichga alyuminiy ilgak qo‘ysak-chi? Al — tartib raqami 13, elektron qavatlar 2, 8, 3.
AnvarQavat uchta — demak III davr; tashqi elektron 3 ta — III guruh. Davr raqami qavatlar soniga teng.
FizikaKimyo

Qulf 6: Bo‘yoq hidi va alyuminiy

Topshiriq: Alyuminiy atomida 3 ta elektron qavat bo‘lsa, u nechanchi davrda?

Payshanba

JasurTarixda monopoliya haqida o‘qidik: bir tarmoqda hammasini egallab olgan ulkan firma.
AnvarBiz to‘rt o‘quvchimiz, hech narsani egallab olmaymiz. Bizda raqobat bo‘ladi, shunga tayyor bo‘lamiz.
ZarinaTexnologiyada eksport — chet elga sotish deyilgan. Turistlar esa esdalik sovg‘a izlaydi.
MalikaGeografiyada: O‘zbekiston davlat — o‘zi ham, qo‘shnilari ham dengizga chiqa olmaydi.
Eksport hozircha uzoq. Avval maktab va mahalla bozori.
Jahon tarixiGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 7: Chet elga sotamizmi?

Topshiriq: Nega bizning kichik jamoa monopoliya emas?

BoboUstalar ilgari shaharlarda va mahallalarda ishlagan. Hunar ustadan shogirdga, avloddan avlodga o‘tadi.
AnvarTarixda XIX asr o‘rtalarida Markaziy Osiyoda uch davlat bor edi: Buxoro amirligi, Xiva va Qo‘qon xonliklari.
MalikaBuxoro amirligining markazi Zarafshon vodiysi, Buxoro va Samarqand bilan; 40 ta ka bo‘lingan.
ZarinaAdabiyotdan: «Alpomish» dostonini lar do‘mbira jo‘rligida kuylagan; darslikdagi variantni 1872-yilda tug‘ilgan mashhur baxshi aytgan.
JasurBeshik va belanchak — xalqimizning qadimiy an’anasi. Belanchagimiz ham shu an’ana davomi 🙂
O‘zbekiston tarixiAdabiyot

Qulf 8: Bobo hikoyalari

Topshiriq: «Alpomish» kabi dostonni odatda kim kuylaydi?

Juma

JasurJamoa uchun yozma qoidalar kerak: kim nima qiladi, pulni kim saqlaydi.
MalikaHuquq darsida: qoidalar tizimi — . Konstitutsiya eng yuqorida; quyi hujjat yuqoridagiga zid bo‘la olmaydi.
AnvarBizning qoidalar maktab qoidalariga va qonunga zid bo‘lmasin. Qonunni bilish va ongli rioya qilish — .
ZarinaOna tilidan: matn sini bir-ikki gapda aytish kerak. Bizniki: «Qo‘lda yasalgan xavfsiz belanchak o‘yinchoqlari».
MalikaNotanish so‘zni izohli lug‘atdan qidiramiz. «Tafakkur» — fikrlash qobiliyati ham, jarayoni ham.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariOna tili

Qulf 9: Jamoa qoidalari

Topshiriq: Jamoa qoidalari qaysi hujjatga zid bo‘lmasligi kerak?

JasurYog‘och do‘koniga qo‘ng‘iroq qilaman: “Hello, it’s Jasur here. I’m phoning to ask about the price of birch wood.”
AnvarSotuvchi bo‘lmasa: “Could you tell him that I called? Could you ask him to call me back?” Could — Can’dan odobliroq.
ZarinaRus tilida slogan: «Наша игрушка — это безопасная качалка». «Это» — «что — это что» modeli.
MalikaRasmiyroq: «Узбекистан является республикой». «Является» dan keyin ot ijro kelishigida: республикой.
JasurDavlat, mamlakat, respublika — uchala so‘z ham yodimda 🙂
Ingliz tiliRus tili

Qulf 10: Telefon va slogan

Topshiriq: Qaysi gap telefonda xabar qoldirishga mos?

AnvarAlgebradagi chiziqli funksiya y = kx + b bilan harajatni hisoblaymiz. x — o‘yinchoqlar soni.
ZarinaBelanchak o‘yinchoq: har biriga yog‘och va suv asosli bo‘yoq 42 000 so‘m, bir martalik jilvir, cho‘tka va shablon 20 000 so‘m. Demak y = 42 000x + 20 000.
Anvar10 ta uchun: 42 000 · 10 + 20 000 = 440 000 so‘m. Bu hozircha taxminiy sonlar, keyin aniqlaymiz.
JasurO‘simlik to‘plami: y = 52 000x + 40 000 (idish, tuproq, urug‘, quti). 10 tasi — 560 000 so‘m.
MalikaHar birimiz ota-onamiz roziligi bilan 120 000 so‘m qo‘shamiz: jami 480 000.
Algebra

Qulf 11: Harajat chizig‘i

Topshiriq: 480 000 so‘mga 10 ta o‘yinchoqni (440 000) chiqara olamizmi?

🔑 Kalit: Belanchak o‘yinchoq: y = 42 000x + 20 000; 10 ta — 440 000 so‘m. O‘simlik to‘plami 10 ta uchun 560 000 so‘m.

Sinf rahbariJuma: g‘oyangizni tanlab, ustozga bering. Kalitlarni yig‘ing.
AnvarA — talab, B — xavfsizlik, C — pul. Daftarchalar: maktab do‘konida uch xil bor, taklif katta, A zaif.
ZarinaO‘simlik to‘plami: tirik, parvarish kerak va 560 000 > 480 000. C yolg‘on. Men rozi bo‘ldim.
JasurBelanchak: mebelga yaqin — talab bor; Bobo stanokda ishlaydi — xavfsiz; 440 000 ≤ 480 000. Uchala shart rost!
Qaror: «Belanchak» — qo‘lda yasalgan yog‘och o‘yinchoq belanchak. Nom keyin topiladi.
Iqtisodiy bilim asoslariTexnologiya

Qulf 12: Qaror: g‘oya tanlandi

Topshiriq: Belanchakni tanlashda qaysi kalitlar birga hal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 15 yulduz

Jamoa hisoboti

Birinchi qaror: yog‘och belanchak o‘yinchoq

Muammo: startap uchun g‘oya tanlash. Uchta g‘oyani A (talab), B (xavfsiz yasash), C (pul) bo‘yicha tekshirdik. Daftarcha taklifi katta, o‘simlik to‘plami 10 ta uchun 560 000 so‘m turadi, tirik va parvarish talab qiladi. Belanchak: 10 ta — 440 000 so‘m, jamoa puli 480 000, Bobo stanokda ishlaydi. Qaror: belanchak. Keyingi qadam: xaridorlar bilan suhbat.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. G‘oya hali kam: u biznes-reja, ya’ni hisob-kitob bilan tekshirilishi kerak.
  2. Talabga mos kelmagan buyum sotilmaydi, shuning uchun avval xaridor nimani xohlashini bilamiz.
  3. A ∧ B ∧ C faqat uchala shart ham rost bo‘lsa rost bo‘ladi; bittasi yolg‘on bo‘lsa — 0.
  4. Yog‘ochda tugun va yoriq yo‘q; stanokda faqat bobo ishlaydi — xavfsizlik shart; asosdagi burchaklar 70°.
  5. Tirik narsa doim modda va energiya almashtiradi, o‘sadi; to‘plamni sotilguncha tirik saqlash kerak — bu xavf.
  6. Belanchak o‘yinchoq: y = 42 000x + 20 000; 10 ta — 440 000 so‘m. O‘simlik to‘plami 10 ta uchun 560 000 so‘m.

Yulduzli savollar

  1. Qaysi g‘oya A ∧ B ∧ C shartlarining uchalasini ham qondirdi?

  2. Mobil osgich uchun alyuminiy ilgak qaysi davrda?

  3. O‘ylab ko‘r: agar bobo stanokda bo‘lmasa, qaysi shart yolg‘on bo‘lib qolardi?

Hikoyadagi darslar