Buxoro amirligida davlat boshqaruvi
Amirlik mutlaq monarxiya bo‘lib, amir cheklanmagan huquqqa ega edi va qaror qabul qilishda yuqori amaldorlar hamda qabila boshliqlari bilan maslahatlashgan. Ashtarxoniylar davridagi dargoh va devonlar tizimi tugatildi, davlat ishlari saroydagi lavozimlar yoki nufuzli shaxslar qo‘lida to‘plandi; qo‘shbegi amirdan keyingi ikkinchi shaxsga aylandi va Arkda yashadi, otaliq esa o‘z mavqeyini yo‘qotdi. Amirlik viloyatlarga (bekliklarga) bo‘lingan, adabiyotlarda 27 ta beklik tilga olinadi; ularni beklar boshqargan. Quyi pog‘ona ma’muriy birliklari sug‘oriladigan yer hajmiga qarab belgilangan, eng quyisi amlok bo‘lib, uni amlokdor, qishloq oqsoqollari, amin va miroblar yordamida boshqargan. Qo‘shbegidan keyin moliya vaziri (devonbegi) turgan; boshqa lavozimlarga parvonachi, inoqlar, to‘qsoba, ko‘kaldosh, mehtar, qutvol, miroxur va dodxoh kiritilgan. Shariat ijrosini shayxulislom, qozikalon, mufti, muhtasib (rais) va sadrlar ta’minlagan: qozikalon sudlarga rahbarlik qilgan, mufti fatvo bergan, sadrlar vaqf mulkini boshqargan.
Sinf sport o‘yinida bahsli vaziyat chiqdi. Bir o‘quvchi qoidalar daftaridan tegishli bandni topib o‘qidi, hakam esa shu band asosida qaror chiqardi. Rollar ajratilgani uchun qaror hammaga adolatli tuyuldi.
Sudyalar, hakamlar va huquqshunoslar qoidaning tegishli bandini topib, qarorini unga asoslaydi.
Bir o‘yin qoidalaridan bitta bandni yozing, so‘ng bahsli holat o‘ylab toping va shu band qaysi qarorni berishini ko‘rsating.
«Pog‘onalar»: amir → qo‘shbegi → beklar → amlokdor zanjirini piramida shaklida chizib, har birining vazifasini yozing.