Matn va lug‘atlar bilan ishlash
Parchada mulla Fazliddin dorug‘aning mahkamasiga borib, sandig‘i talangani haqida arz qiladi. Dorug‘aning xayoli esa yaqinlashib kelayotgan yovdan shaharni qo‘riqlash bilan band, shuning uchun u bu ishni to‘qaydan chiqqan o‘g‘rilarga to‘nkaydi. Mulla boshqacha gumon qilishini aytadi: Ahmad Tanbal undan surat chizdirmoqchi bo‘lgan, rad javobini olgach achchiqlangan edi. Dorug‘a Ahmadbekning sultonlar avlodidan va podsho xonadoniga qarindosh ekanini eslatib, uning o‘sha kuni tongda poytaxtga jo‘naganini aytadi. Mulla esa sandiqdagi suratlar o‘sha bekning qo‘liga tushgan bo‘lsa, nima bo‘lishidan xavotirga tushadi. Matnda eskirgan so‘zlar bor (dorug‘a, tarh, yog‘iy, azon); ularni hozir qo‘llanmaydigan va o‘rniga boshqa so‘z kirganlarga ajrating, badiiy uslubga xos so‘zlarni toping.
Eski matndagi eskirgan so‘zni hozirgi tilda qanday atashadi, deb o‘ylash tilning o‘zgarishini ko‘rsatadi. Texnologiya so‘zlari ham tez eskiradi.
Tilshunoslar, tarixchilar va lug‘at tuzuvchilar eskirgan so‘zlarni hozirgisi bilan taqqoslaydi.
O‘qituvchingizdan hozir kam ishlatiladigan bitta so‘zning ma’nosini so‘rang va uni yozib qo‘ying.
Tarixiy lug‘at: o‘quvchilar parchadagi 6 ta eskirgan so‘zni izohli lug‘atdan topib, jadvalga yozadi.