ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Parallelogramm va uchburchakning yuzi

Darslar 22–23 · 2 ta dars · A. A. Rahimqoriyev, M. A. To‘xtaxo‘jayeva. Geometriya, 8-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), uzviylashtirilgan dasturga mos qayta ishlangan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
22

Parallelogrammning yuzi

Darslik: 77–78-betlar
MaqsadParallelogramm yuzi formulasini bilish va undan masalalarda foydalanish.
Yangi so‘zlar
parallelogramm asosi · base of a parallelogramparallelogramm balandligi · altitude of a parallelogramS = a · h · S = a · htengdosh · of equal area
Tushuntirish

Parallelogrammning istalgan tomonini asos qilib olish mumkin; unda shu tomondan qarama-qarshi tomonigacha bo‘lgan masofa balandlik bo‘ladi, balandlik ba’zan tomonning davomiga tushadi. Teorema: parallelogrammning yuzi asosi bilan balandligining ko‘paytmasiga teng: S = a · h. Isbot: parallelogrammdan uchburchakni kesib, uni boshqa tomonga ko‘chirsak, asosi a va balandligi h bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak hosil bo‘ladi; ular teng tuzilgan, yuzi esa ah. Natija: bir asosga ega va balandliklari teng parallelogrammlar tengdosh. Parallelogrammning yuzi turli tomonlar bo‘yicha ham hisoblanadi: S = a · ha = b · hb.

ahABCDH
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yo‘l bo‘yidagi parallelogramm shaklidagi yer: yo‘l bo‘ylab 30 m, parallel tomonlar orasidagi masofa 12 m. Yuzi 30 · 12 = 360 m². Qiya tomonning uzunligi emas, balandlik kerak.

Kim ishlatadi

Yer o‘lchovchi qiyshiq uchastka yuzini hisoblaydi, plitka teruvchi qiyshiq plitkalar sonini baholaydi, dizayner parallelogramm shaklidagi bezaklar o‘lchamini belgilaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Katakli qog‘ozda parallelogramm chizing, ichidagi kataklarni sanab yuzini toping va asos × balandlik bilan solishtiring. Natijalar bir-biriga yaqin chiqishi kerak.

Namunalar
12 sm7 smABCDH
Parallelogrammning asosi 12 sm, balandligi 7 sm. Yuzi 12 · 7 = 84 sm².
12 sm18 sm6 sm9 smABCDH
Parallelogrammning tomonlari 18 sm va 12 sm, 18 sm li tomonga tushirilgan balandlik 6 sm. Yuzi 18 · 6 = 108 sm². 12 sm li tomonga tushirilgan balandlik 108 : 12 = 9 sm.
Sinfda faoliyat

«Qaychisiz o‘zgartirish»: katakli qog‘ozda parallelogramm chizib, uni to‘g‘ri to‘rtburchakka aylantirish uchun qaysi uchburchakni ko‘chirish kerakligini ko‘rsating.

Mashq
1
Parallelogrammning asosi 15 sm, balandligi 8 sm. Yuzi necha sm²?
2
Parallelogrammning yuzi 150 sm², asosi 25 sm. Balandligi necha sm?
3
Parallelogrammning tomonlari 10 sm va 8 sm, 10 sm li tomonga tushirilgan balandlik 4 sm. 8 sm li tomonga tushirilgan balandlik necha sm?
4
Nima uchun parallelogrammning yuzini har ikki tomoni bo‘yicha hisoblash mumkin?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIliq quti: ferment tajribasi uchun izolyatsiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →