ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Trapetsiyaning yuzi

Darslar 25 · 1 ta dars · A. A. Rahimqoriyev, M. A. To‘xtaxo‘jayeva. Geometriya, 8-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), uzviylashtirilgan dasturga mos qayta ishlangan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
25

Trapetsiyaning yuzi

Darslik: 84–86-betlar
MaqsadTrapetsiya yuzi formulasini bilish va uni masalalarda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
trapetsiya · trapezoidasoslar · baseso‘rta chiziq · midlinebalandlik · altitude
Tushuntirish

Teorema: trapetsiyaning yuzi asoslari yig‘indisining yarmi bilan balandligi ko‘paytmasiga teng: S = (a + b) : 2 · h. Isbot g‘oyasi: ikkita teng trapetsiyani birining yon tomoniga ikkinchisini teskari qo‘yib birlashtirsak, asosi a + b va balandligi h bo‘lgan parallelogramm hosil bo‘ladi. Uning yuzi (a + b) · h, trapetsiyaniki esa buning yarmi. Asoslar yig‘indisining yarmi o‘rta chiziqqa teng, shuning uchun S = m · h, bunda m — o‘rta chiziq. Teng yonli trapetsiyaning diagonallari perpendikulyar bo‘lsa, uning o‘rta chizig‘i balandligiga teng, shuning uchun yuzi S = h².

abbahABCDEF
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Trapetsiya shaklidagi gulzorning asoslari 8 m va 12 m, ular orasidagi masofa 5 m. Yuzi (8 + 12) : 2 · 5 = 50 m². O‘rta chiziq (10 m) ni balandlikka ko‘paytirish ham shu natijani beradi.

Kim ishlatadi

Landshaft dizayneri gulzor yuzini hisoblaydi, tom yopuvchi trapetsiya shaklidagi qiyalik materialini aniqlaydi, dehqon qiya maydonni baholaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Katakli qog‘ozga asoslari 4 va 6 katak, balandligi 3 katak bo‘lgan trapetsiya chizing. Yuzini formula bilan hisoblang va kataklarni sanab tekshiring.

Namunalar
9 sm15 sm7 smABCD
Asoslari 9 sm va 15 sm, balandligi 7 sm. Yuzi (9 + 15) : 2 · 7 = 84 sm².
10 smABCDOH
Teng yonli trapetsiyaning diagonallari perpendikulyar, balandligi 10 sm. Yuzi 10² = 100 sm².
Sinfda faoliyat

«Ikki trapetsiya — bitta parallelogramm»: katakli qog‘ozda trapetsiya chizing, uning nusxasini teskari qilib yoniga chizing va hosil bo‘lgan parallelogramm asosini hisoblang.

Mashq
1
Trapetsiyaning asoslari 8 sm va 14 sm, balandligi 5 sm. Yuzi necha sm²?
2
Trapetsiyaning o‘rta chizig‘i 13 sm, balandligi 9 sm. Yuzi necha sm²?
3
Trapetsiyaning yuzi 90 sm², balandligi 6 sm, bir asosi 10 sm. Ikkinchi asosi necha sm?
4
Nima uchun ikkita teng trapetsiyadan parallelogramm hosil bo‘ladi va trapetsiya yuzi shu parallelogramm yuzining yarmi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKoridor energiya tekshiruvi: 6 ta LED lampaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →