To‘g‘ri chiziq bilan aylananing o‘zaro joylashishi. Aylanaga urinma
Aylana markazi O dan to‘g‘ri chiziqqacha bo‘lgan masofa d ni radius R bilan solishtiramiz. Agar d > R bo‘lsa, to‘g‘ri chiziq va aylana umumiy nuqtaga ega emas; d = R bo‘lsa, ular bitta umumiy nuqtaga ega; d < R bo‘lsa, ikkita umumiy nuqtaga ega va to‘g‘ri chiziq kesuvchi deyiladi. Aylana bilan faqat bitta umumiy nuqtaga ega bo‘lgan to‘g‘ri chiziq urinma, umumiy nuqta esa urinish nuqtasi deyiladi. Urinma urinish nuqtasiga o‘tkazilgan radiusga perpendikulyar; teskarisi ham to‘g‘ri: radius oxiridan unga perpendikulyar o‘tgan to‘g‘ri chiziq urinmadir. Aylana tashqarisidagi nuqtadan o‘tkazilgan ikki urinma kesmalari o‘zaro teng.
Velosiped g‘ildiragi yo‘lga faqat bitta nuqtada tegadi va shu nuqtaga o‘tkazilgan radius yo‘lga perpendikulyar. Sportda bolg‘a uloqtirishda to‘p qo‘ldan chiqqan joydagi urinma bo‘ylab uchib ketadi.
Velosiped ustasi zanjirni ikki tishli g‘ildirakning urinmalari bo‘ylab o‘rnatadi, yo‘l loyihachisi burilishlarni silliq qiladi, sportchi otish yo‘nalishini tanlaydi.
Tangani yoki dumaloq qopqoqni chizg‘ich yoniga qo‘yib yumalating. Qancha nuqtada chizg‘ichga tegib turishini kuzating va tegish nuqtasidagi radiusni chizing.
«Urinuvchi tayoq»: dumaloq idish (masalan, tarelka) chetiga o‘lchagich tegizib qo‘ying va tegish nuqtasidagi radius bilan o‘lchagich orasidagi burchak to‘g‘ri ekanini burchak shablon bilan tekshiring.