ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Trapetsiyaning o‘rta chizig‘i

Darslar 12 · 1 ta dars · A. A. Rahimqoriyev, M. A. To‘xtaxo‘jayeva. Geometriya, 8-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), uzviylashtirilgan dasturga mos qayta ishlangan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
12

Trapetsiyaning o‘rta chizig‘i

Darslik: 34–35-betlar
MaqsadTrapetsiyaning o‘rta chizig‘i teoremasini bilish va masalalarda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
trapetsiyaning o‘rta chizig‘i · midline of a trapezoidasoslar yig‘indisi · sum of the basesyon tomon o‘rtasi · midpoint of a legdiagonallar o‘rtalari · midpoints of the diagonals
Tushuntirish

Trapetsiyaning yon tomonlari o‘rtalarini tutashtiruvchi kesma uning o‘rta chizig‘i deyiladi. Teorema: trapetsiyaning o‘rta chizig‘i asoslariga parallel va uzunligi asoslari yig‘indisining yarmiga teng, ya’ni m = (a + b) : 2. Isbotda kichik asosning uchidan o‘tuvchi to‘g‘ri chiziq katta asos davomini kesadi va uchburchakning o‘rta chizig‘i haqidagi teoremadan foydalaniladi. Natija: yon tomon o‘rtasidan asoslarga parallel o‘tkazilgan to‘g‘ri chiziq ikkinchi yon tomonni ham teng ikkiga bo‘ladi. Qo‘shimcha: diagonallar o‘rtalarini tutashtiruvchi kesma asoslarga parallel va asoslar ayirmasining yarmiga, ya’ni (a − b) : 2 ga teng (a > b).

bamABCDMN
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Chodir devorining kesimi trapetsiya: pastki asosi 10 m, yuqorisi 4 m. Yon tomonlar o‘rtalarini tutashtiruvchi arqon asoslarga parallel va (4 + 10) : 2 = 7 m uzunlikda.

Kim ishlatadi

Chodir tikuvchi va quruvchi o‘rtacha kenglikni topadi, landshaft dizayneri ko‘tarilgan maydonlarni rejalashtiradi, duradgor qiya taxtalarni o‘lchaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftarga asoslari 6 va 10 cm bo‘lgan trapetsiya chizing, yon tomonlarining o‘rtalarini tutashtiring va kesma uzunligini o‘lchang. U 8 cm chiqishi kerak.

Namunalar
13 sm27 sm20 smABCDMN
Trapetsiyaning asoslari 13 sm va 27 sm. O‘rta chizig‘i (13 + 27) : 2 = 20 sm.
14 sm?18 smABCDMN
Trapetsiyaning o‘rta chizig‘i 18 sm, bir asosi 14 sm. Asoslar yig‘indisi 2 · 18 = 36 sm, ikkinchi asos 36 − 14 = 22 sm.
Sinfda faoliyat

«O‘rtani top»: qog‘ozdan trapetsiya yasab, yon tomonlarini buklab o‘rtalarini toping, tutashtiring va o‘rta chiziq uzunligini asoslar bilan solishtiring.

Mashq
1
Trapetsiyaning asoslari 11 sm va 19 sm. O‘rta chizig‘i necha sm?
2
Trapetsiyaning o‘rta chizig‘i 21 sm, bir asosi 16 sm. Ikkinchi asosi necha sm?
3
Trapetsiyaning asoslari 40 sm va 18 sm. Diagonallar o‘rtalarini tutashtiruvchi kesma necha sm?
18 sm40 sm?ABCDPQ
4
Nima uchun o‘rta chiziq kichik asosdan uzun, katta asosdan qisqa?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKutubxona chirog‘i boshqargichiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →