Markaziy simmetriya va uning xossalari
Agar O nuqta AA1 kesmani teng ikkiga bo‘lsa, A va A1 nuqtalar O ga nisbatan simmetrik deyiladi, O esa simmetriya markazi bo‘ladi. O nuqtaning o‘ziga mos nuqta o‘zi hisoblanadi. F shaklning har bir nuqtasini O ga nisbatan akslantirganda F1 shakl hosil bo‘lsa, F va F1 shakllar O ga nisbatan markaziy simmetrik deb ataladi. 1-teorema: markaziy simmetriya nuqtalar orasidagi masofalarni o‘zgartirmaydi, burchaklar ham o‘z kattaligini saqlaydi. 2-teorema: kesma kesmaga, nur nurga, to‘g‘ri chiziq to‘g‘ri chiziqqa akslanadi; markazdan o‘tmaydigan to‘g‘ri chiziq o‘ziga parallel to‘g‘ri chiziqqa akslanadi. Koordinatalar boshiga nisbatan simmetriyada (x; y) nuqta (−x; −y) nuqtaga o‘tadi.
To‘rt qanotli qog‘oz parrak yarim aylanishdan keyin ham bir xil ko‘rinadi: har bir qanot qarama-qarshi qanot o‘rniga tushadi. Bu markaziy simmetriya: har bir nuqta markaz orqali o‘tuvchi to‘g‘ri chiziq bo‘ylab qarama-qarshi tomonga, bir xil masofaga o‘tadi.
Avtomexanik g‘ildirakni tekis aylanishi uchun muvozanatlaydi, dizayner markaziy simmetriyali logotiplar chizadi, boshqotirma tuzuvchi teskari qo‘yilganda ham o‘zgarmaydigan naqshlar o‘ylab topadi.
Katakli qog‘ozda markaz O(0; 0) olib, uchburchak uchlarini (1; 1), (3; 1), (1; 4) deb belgilang. Ularning markaziy simmetrik nuqtalarini topib, yangi uchburchakni chizing.
«Teskari rasm»: katakli daftarda markaz nuqtani belgilab, uchburchakni shu nuqtaga nisbatan 180° ga aylantirgandek akslantiring.