ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Uchburchak balandligini tomonlari bo‘yicha topish

Darslar 31 · 1 ta dars · A. A. Rahimqoriyev, M. A. To‘xtaxo‘jayeva. Geometriya, 8-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), uzviylashtirilgan dasturga mos qayta ishlangan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
31

Tomonlariga ko‘ra uchburchakning balandligini topish

Darslik: 101–102-betlar
MaqsadUchburchak balandligini uning uchala tomoni bo‘yicha formula yordamida hisoblashni bilish.
Yangi so‘zlar
balandlik · altitudeyarim perimetr · semi-perimetertomonlari bo‘yicha · from the sidesildiz · root
Tushuntirish

Uchburchakning tomonlari a, b, c bo‘lsin; yarim perimetri p = (a + b + c) : 2. C uchidan c tomonga tushirilgan balandlik hc ni ikkita to‘g‘ri burchakli uchburchakka Pifagor teoremasini qo‘llab topamiz. Natijada hc = 2 : c · √(p(p − a)(p − b)(p − c)) formulasi hosil bo‘ladi. Boshqa balandliklar ham shunday topiladi: ha uchun 2 : a, hb uchun 2 : b olinadi. Hisoblashda avval p ni, so‘ng ildiz ostidagi ko‘paytmani topamiz. Uchburchakning katta tomoniga tushirilgan balandligi kichik, kichik tomoniga tushirilgani esa katta bo‘ladi.

cabhcABC
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uchastka tomonlari 13 m, 14 m va 15 m. Yarim perimetr p = 21, p(p − a)(p − b)(p − c) = 21 · 8 · 7 · 6 = 7056 = 84². 14 m li yo‘lga tushirilgan balandlik 2 · 84 : 14 = 12 m.

Kim ishlatadi

Yer o‘lchovchi uchastka yo‘ldan qanchalik chuqurligini hisoblaydi, tom ustasi tomning balandligini tomonlaridan topadi, kartograf uchburchak maydonlar o‘lchamini aniqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Tomonlari 6, 8, 10 cm bo‘lgan uchburchak chizing. p = 12 va 12 · 6 · 4 · 2 = 576 = 24² dan yuzi 24 cm². 10 cm tomonga tushirilgan balandlik 4,8 cm — chizg‘ich bilan tekshiring.

Namunalar
21132012ABC
Tomonlari 13, 20, 21: p = 27, 27 · 14 · 7 · 6 = 15 876 = 126². 21 ga tushirilgan balandlik 2 · 126 : 21 = 12.
2413135ABC
Tomonlari 13, 13, 24: p = 25, 25 · 12 · 12 · 1 = 3600 = 60². 24 ga tushirilgan balandlik 2 · 60 : 24 = 5.
Sinfda faoliyat

«Balandliklarni solishtir»: 13, 20, 21 tomonli uchburchakda har uch balandlikni (kasr bo‘lsa taxminan) hisoblab, kattalarini tomonlar bilan solishtiring.

Mashq
1
Tomonlari 13, 20, 21 bo‘lgan uchburchakning yarim perimetri nechaga teng?
2
Tomonlari 5, 5, 6 uchburchakda p = 8. Ildiz ostidagi p(p − a)(p − b)(p − c) nechaga teng?
3
Tomonlari 25, 25, 14 bo‘lgan uchburchakning 14 ga tushirilgan balandligi nechaga teng?
142525?ABC
4
Nima uchun uchburchakning katta tomoniga tushirilgan balandligi eng kichik bo‘ladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliPeshtaxta uchun saqlagichli panelHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →