Tomonlariga ko‘ra uchburchakning balandligini topish
Uchburchakning tomonlari a, b, c bo‘lsin; yarim perimetri p = (a + b + c) : 2. C uchidan c tomonga tushirilgan balandlik hc ni ikkita to‘g‘ri burchakli uchburchakka Pifagor teoremasini qo‘llab topamiz. Natijada hc = 2 : c · √(p(p − a)(p − b)(p − c)) formulasi hosil bo‘ladi. Boshqa balandliklar ham shunday topiladi: ha uchun 2 : a, hb uchun 2 : b olinadi. Hisoblashda avval p ni, so‘ng ildiz ostidagi ko‘paytmani topamiz. Uchburchakning katta tomoniga tushirilgan balandligi kichik, kichik tomoniga tushirilgani esa katta bo‘ladi.
Uchastka tomonlari 13 m, 14 m va 15 m. Yarim perimetr p = 21, p(p − a)(p − b)(p − c) = 21 · 8 · 7 · 6 = 7056 = 84². 14 m li yo‘lga tushirilgan balandlik 2 · 84 : 14 = 12 m.
Yer o‘lchovchi uchastka yo‘ldan qanchalik chuqurligini hisoblaydi, tom ustasi tomning balandligini tomonlaridan topadi, kartograf uchburchak maydonlar o‘lchamini aniqlaydi.
Tomonlari 6, 8, 10 cm bo‘lgan uchburchak chizing. p = 12 va 12 · 6 · 4 · 2 = 576 = 24² dan yuzi 24 cm². 10 cm tomonga tushirilgan balandlik 4,8 cm — chizg‘ich bilan tekshiring.
«Balandliklarni solishtir»: 13, 20, 21 tomonli uchburchakda har uch balandlikni (kasr bo‘lsa taxminan) hisoblab, kattalarini tomonlar bilan solishtiring.