Pifagor teoremasining ba’zi natijalari. Pifagor teoremasiga teskari teorema
1-natija: to‘g‘ri burchakli uchburchakning har bir kateti gipotenuzadan kichik, chunki a² = c² − b² < c². Shundan nuqtadan to‘g‘ri chiziqqacha bo‘lgan eng qisqa masofa perpendikulyar uzunligi ekani kelib chiqadi: har qanday og‘ma kesma tushirilgan perpendikulyar bilan to‘g‘ri burchakli uchburchak hosil qiladi va uning gipotenuzasi bo‘ladi. 2-natija: agar bir to‘g‘ri burchakli uchburchakning gipotenuzasi va kateti boshqasining gipotenuzasi va katetiga teng bo‘lsa, uchburchaklar teng, chunki ikkinchi katetlarning kvadratlari teng bo‘ladi. Teskari teorema: uchburchakda bir tomonning kvadrati qolgan ikki tomon kvadratlarining yig‘indisiga teng bo‘lsa, uchburchak to‘g‘ri burchakli. Tekshirishda eng katta tomonning kvadratini ikkita kichik tomon kvadratlari yig‘indisi bilan solishtiramiz.
Duradgor burchak to‘g‘ri ekanini tekshiradi: bir tomonidan 60 cm, ikkinchisidan 80 cm belgilaydi. Belgilar orasi 100 cm chiqsa, 60² + 80² = 100², ya’ni burchak to‘g‘ri; boshqacha chiqsa — yo‘q.
Quruvchi poydevor burchaklarini tekshiradi, plitka teruvchi xona burchagini belgilaydi, to‘siq o‘rnatuvchi ustun to‘g‘ri burchak ostida turganini aniqlaydi.
Daftar yoki kitob burchagida bir tomonda 3 sm, ikkinchi tomonda 4 sm belgilang va belgilar orasini o‘lchang. U 5 sm chiqadimi?
«Burchak tekshiruvi»: har xil uzunlikdagi uchta cho‘p tanlab, tomonlarini o‘lchang va teskari teorema bilan to‘g‘ri burchak hosil bo‘lishini oldindan aniqlang.