ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi

Darslar 21 · 1 ta dars · A. A. Rahimqoriyev, M. A. To‘xtaxo‘jayeva. Geometriya, 8-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), uzviylashtirilgan dasturga mos qayta ishlangan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
21

To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi

Darslik: 74–76-betlar
MaqsadTo‘g‘ri to‘rtburchak yuzi formulasini bilish va masalalarda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
to‘g‘ri to‘rtburchak yuzi · area of a rectanglebo‘yi va eni · length and widthqo‘shni tomonlar · adjacent sidesperimetr · perimeter
Tushuntirish

Teorema: tomonlari a va b bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi S = a · b formula bilan hisoblanadi, ya’ni qo‘shni tomonlari ko‘paytmasiga teng. Isbot: tomoni a + b bo‘lgan kvadratni tomonlari a va b bo‘lgan ikkita kvadratga va ikkita bir xil to‘g‘ri to‘rtburchakka ajratamiz. Yuzlarni qo‘shsak, (a + b)² = a² + 2S + b², bundan 2S = 2ab va S = ab. Formuladan ikkinchi tomonni topish mumkin: b = S : a. Perimetr P = 2(a + b) esa yuz bilan aralashtirilmasligi kerak, chunki ular boshqa kattaliklar. Tomonlari ikki marta ortsa, yuz to‘rt marta ortadi.

abbaa²b²SS
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Plakat 60 cm ga 80 cm. Yuzi 60 · 80 = 4800 cm². 1 m² = 10 000 cm² bo‘lgani uchun bu 0,48 m². Yuzni bilib, bo‘yoq, mato yoki qog‘oz qancha kerakligini aniqlash mumkin.

Kim ishlatadi

Reklama yasovchi bannerga kerakli materialni hisoblaydi, tikuvchi mato yuzini baholaydi, qadoqlovchi o‘rash qog‘ozi miqdorini aniqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Parta yoki stol usti uzunligi va enini chizg‘ich bilan o‘lchang, yuzini sm² da toping va keyin m² ga aylantiring.

Namunalar
?8 smABCD
To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi 96 sm², bir tomoni 8 sm. Ikkinchi tomoni 96 : 8 = 12 sm.
x + 4xABCD
To‘g‘ri to‘rtburchakning perimetri 28 sm, bo‘yi enidan 4 sm uzun. 2(x + x + 4) = 28, x = 5; tomonlari 5 sm va 9 sm, yuzi 45 sm².
Sinfda faoliyat

«Xona yuzi»: sinf xonasi yoki parta tomonlarini o‘lchab, yuzini hisoblang (o‘lchashda qo‘lda lenta ishlating).

Mashq
1
To‘g‘ri to‘rtburchakning tomonlari 9 sm va 14 sm. Yuzi necha sm²?
2
To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi 84 sm², bir tomoni 7 sm. Ikkinchi tomoni necha sm?
3
To‘g‘ri to‘rtburchakning perimetri 30 sm, eni 6 sm. Yuzi necha sm²?
4
Nima uchun ikkala tomoni 2 marta ortgan to‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi 4 marta ortadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQoshiqli plafon: kutubxona burchagi uchun LED chiroqHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →