To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi
Teorema: tomonlari a va b bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi S = a · b formula bilan hisoblanadi, ya’ni qo‘shni tomonlari ko‘paytmasiga teng. Isbot: tomoni a + b bo‘lgan kvadratni tomonlari a va b bo‘lgan ikkita kvadratga va ikkita bir xil to‘g‘ri to‘rtburchakka ajratamiz. Yuzlarni qo‘shsak, (a + b)² = a² + 2S + b², bundan 2S = 2ab va S = ab. Formuladan ikkinchi tomonni topish mumkin: b = S : a. Perimetr P = 2(a + b) esa yuz bilan aralashtirilmasligi kerak, chunki ular boshqa kattaliklar. Tomonlari ikki marta ortsa, yuz to‘rt marta ortadi.
Plakat 60 cm ga 80 cm. Yuzi 60 · 80 = 4800 cm². 1 m² = 10 000 cm² bo‘lgani uchun bu 0,48 m². Yuzni bilib, bo‘yoq, mato yoki qog‘oz qancha kerakligini aniqlash mumkin.
Reklama yasovchi bannerga kerakli materialni hisoblaydi, tikuvchi mato yuzini baholaydi, qadoqlovchi o‘rash qog‘ozi miqdorini aniqlaydi.
Parta yoki stol usti uzunligi va enini chizg‘ich bilan o‘lchang, yuzini sm² da toping va keyin m² ga aylantiring.
«Xona yuzi»: sinf xonasi yoki parta tomonlarini o‘lchab, yuzini hisoblang (o‘lchashda qo‘lda lenta ishlating).