ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Kvadrat va uchburchakning o‘rta chizig‘i

Darslar 8–9 · 2 ta dars · A. A. Rahimqoriyev, M. A. To‘xtaxo‘jayeva. Geometriya, 8-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), uzviylashtirilgan dasturga mos qayta ishlangan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
8

Kvadrat va uning xossalari

Darslik: 25–26-betlar
MaqsadKvadrat ta’rifi va xossalarini bilish, uni parallelogramm, to‘g‘ri to‘rtburchak va romb bilan bog‘lash.
Yangi so‘zlar
kvadrat · squarediagonal · diagonalburchakni teng ikkiga bo‘lish · to bisect an angleteng tomonli · equilateral
Tushuntirish

Tomonlari teng bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak kvadrat deyiladi; boshqacha aytganda, kvadrat — burchaklari to‘g‘ri bo‘lgan romb. Kvadrat bir vaqtda parallelogramm, to‘g‘ri to‘rtburchak va rombdir, shuning uchun ularning barcha xossalariga ega. Kvadratning hamma burchaklari to‘g‘ri. Diagonallari o‘zaro teng, o‘zaro perpendikulyar, kesishish nuqtasida teng ikkiga bo‘linadi va kvadratning burchaklarini teng ikkiga bo‘ladi. Shuning uchun diagonali tomoni bilan 45° li burchak hosil qiladi. Diagonallari teng bo‘lgan romb kvadrat bo‘ladi, chunki teng diagonalli parallelogramm to‘g‘ri to‘rtburchakdir.

45°ABCDO
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kvadrat sport maydonining markazini topish uchun qarama-qarshi burchaklar orasiga ikkita ip tortiladi. Iplar kesishgan nuqta markazni ko‘rsatadi va u to‘rt burchakdan bir xil uzoqlikda yotadi.

Kim ishlatadi

Maydon xodimi markaziy belgi qo‘yadi, shaxmat taxtasi yasovchi katakchalarni teng bo‘ladi, plitka teruvchi kvadrat qoplamani joylashtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Kvadrat qog‘ozni ikkala diagonali bo‘ylab buking va oching. Burmalar kesishgan nuqtadan to‘rtala burchakkacha masofani chizg‘ich bilan o‘lchang.

Namunalar
Kvadratning perimetri 36 sm. Tomoni 36 : 4 = 9 sm.
14 sm7 smABCDO
Kvadratning tomoni 14 sm. Diagonallari kesishgan O nuqtadan tomonigacha masofa tomonning yarmiga teng, ya’ni 7 sm.
Sinfda faoliyat

«Shakllar oilasi»: doskada parallelogramm, to‘g‘ri to‘rtburchak, romb va kvadrat ichma-ich joylashgan sxema chizib, har bir shaklning xossalarini yozing.

Mashq
1
Kvadratning tomoni 8 sm. Perimetri necha sm?
2
Kvadratning perimetri 52 sm. Tomoni necha sm?
3
Kvadratning diagonali tomoni bilan necha gradusli burchak hosil qiladi?
4
Nima uchun diagonallari teng bo‘lgan romb kvadrat bo‘ladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTomayotgan jo‘mrak hisobiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →