Ichki chizilgan aylana
Ko‘pburchakning hamma tomonlari aylanaga urinsa, ko‘pburchak aylanaga tashqi chizilgan, aylana esa unga ichki chizilgan deyiladi. Ichki chizilgan aylana markazi ko‘pburchakning hamma tomonlaridan bir xil uzoqlikda yotadi. Har qanday uchburchakka faqat bitta ichki aylana chizish mumkin; uning markazi uchburchak bissektrisalarining kesishgan nuqtasi, chunki burchak tomonlaridan teng uzoqlikdagi nuqta bissektrisada yotadi. Tashqi chizilgan to‘rtburchakda qarama-qarshi tomonlar yig‘indilari teng: AB + CD = AD + BC. Isbot bir nuqtadan o‘tkazilgan urinma kesmalarining tengligiga asoslanadi: AE = AQ, BE = BF, CP = CF, DP = DQ larni qo‘shamiz. Teskarisi ham to‘g‘ri: qavariq to‘rtburchakda qarama-qarshi tomonlar yig‘indilari teng bo‘lsa, unga aylana ichki chizish mumkin.
Hunarmand to‘rtburchak ramka yasadi: tomonlari 6, 7, 14 va 13 dm. Qarama-qarshi tomonlar yig‘indisi 6 + 14 = 20 va 7 + 13 = 20 teng, demak, to‘rt tomonga ham tegib turadigan doira chizish mumkin.
Dizayner ramka ichiga doira shaklidagi detal joylaydi, quvur ustasi burchakka sig‘adigan eng katta quvurni tanlaydi, me’mor derazani aylana bilan bezatadi.
Qog‘ozga uchburchak chizing va har bir burchakning ikki tomoni ustma-ust tushadigan qilib qog‘ozni buking (bukilgan chiziq bissektrisa bo‘ladi). Bukilgan uchta chiziq qayerda kesishishini ko‘ring va shu nuqtadan uchala tomongacha eng qisqa masofani o‘lchang: nimani sezdingiz?
«Bissektrisalar kesishuvi»: uchburchak chizib, ikkita burchak bissektrisasini transportir bilan chizing; kesishgan nuqtadan tomonlargacha masofalarni o‘lchab, tengligini tekshiring.