Yoqilg‘i-energetika majmuasi, neft va gaz

Gaz sanoati yoqilg‘i sanoatining eng yosh tarmog‘i bo‘lib, gaz arzon yoqilg‘i va qimmatli kimyoviy xomashyo; u havoni boshqa yoqilg‘ilarga qaraganda kamroq ifloslantiradi. Gaz konlari neft konlari bilan yonma-yon uchraydi: neft bilan birga chiqadigani yo‘ldosh gaz, asosiy qismi esa sof gaz konlaridan olinadi. O‘tgan asrning o‘rtalarida gazdan dastlab Farg‘ona vodiysida foydalanildi; keyin Buxoro, Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlari va Qoraqalpog‘iston hududida katta konlar topildi (Gazli, Shurtan, Mubarak kabi). Gaz quvurlari orqali yuborilgani uchun tashish arzon, yozda tejalgan gaz esa yer osti omborlarida saqlanib, qishda ishlatiladi. Oxirgi yillarda ichki talab ortgan, qazib olish esa kamaygan, shuning uchun mamlakat eksportni qisqartirgan va gazning bir qismini tashqaridan olishga to‘g‘ri kelmoqda. Neft xom holida ishlatilmaydi, qayta ishlab benzin, dizel yoqilg‘isi, moy va kimyoviy mahsulotlar olinadi. Neftni qayta ishlash zavodlari Farg‘ona viloyatida (Farg‘ona va Oltiariq) hamda Buxoro viloyatida joylashgan; neft konlari Farg‘ona vodiysida, Namangan (Mingbuloq) va Qashqadaryo viloyatlarida bor. Ehtiyojning bir qismi import qilinadigan neft bilan qoplanadi.