Amaliy mashg‘ulot
Bu amaliy mashg‘ulotda biz butun bob bo‘yicha o‘rganganlarimizni birlashtiramiz. Iqtisodiy rayonni tasniflash uchun ma’lum tartibda ish yuritiladi: avval iqtisodiy-geografik o‘rni (chegaradosh hududlar, transport yo‘llari), keyin tabiiy sharoit va boyliklar, so‘ng aholi va mehnat resurslari, undan keyin xo‘jalik tarkibi va ixtisoslashuv, transport va tashqi aloqalar, oxirida muammolar va istiqbollar. Aholi zichligi aholi sonini maydonga bo‘lish orqali topiladi: zichlik = aholi soni / maydon (kishi/kv. km). Ixtisoslashuvni baholashda K = M / A formulasidan foydalanamiz va K birdan katta bo‘lsa, rayon shu tarmoqqa ixtisoslashgan hisoblanadi. Ikki rayonni solishtirganda o‘xshash jihatlarni (masalan, ikkalasi ham sug‘orma dehqonchilikka tayanadi) va farqlarni (masalan, birida sanoat, ikkinchisida qishloq xo‘jaligi ustun) alohida ajratamiz. Shahar yoki tumaningiz tavsifini tuzishda xomashyo, energiya va tayyor mahsulot bo‘yicha ishlab chiqarish aloqalari chizmasini chizish, shuningdek, tabiatni muhofaza qilish chora-tadbirlarini yozish foydali. Ma’lumotlarni atlas, statistik ma’lumotnomalar va ishonchli rasmiy manbalardan oling: raqamlar yildan yilga o‘zgaradi, shuning uchun ularning sanasini ham yozing.
Maktab sayohatidan oldin tashkilotchi ro‘yxat tuzadi: qayerga, qaysi yo‘ldan, ob-havo qanday, nimalarni ko‘rish kerak, xavfsizlik. Reja bo‘lsa, muhim narsa unutilmaydi. Geograflar ham hududni xuddi shunday reja bilan tavsiflaydi.
Sayohat tashkilotchisi tadbirni rejalashtiradi, jurnalist hududni tavsiflaydi, rejalashtiruvchi hudud imkoniyatlarini baholaydi.
O‘zingiz yaxshi biladigan bitta joyni tanlang va uning o‘rni haqida bitta, asosiy mashg‘uloti haqida bitta jumla yozing.
| Hudud | Aholi | Maydon, km² | Zichlik |
|---|---|---|---|
| A | 3 000 000 | 4 000 | 750 |
| B | 1 000 000 | 100 000 | 10 |
Quyidagi rejaga ko‘ra o‘z viloyatingizning bir sahifalik tavsifini yozing: o‘rni, tabiiy sharoit, aholi, xo‘jalik, transport, muammolar. Ma’lumotlarni o‘qituvchi ko‘rsatgan manbadan oling.