ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geografiya

Jizzax viloyati

Darslar 44 · 1 ta dars · P. Musayev, J. Musayev. Geografiya: O‘zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi, 8-sinf. To‘ldirilgan oltinchi nashr. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi Bosh tahririyati, Toshkent, 2019
44

Jizzax viloyati

Darslik: 125–127-betlar
MaqsadJizzax viloyatining geografik o‘rni, tabiiy boyliklari, xo‘jaligi va shaharlarini tavsiflash.
Yangi so‘zlar
tog‘-o‘rmon qo‘riqxonasi · mountain-forest nature reservepolimetall rudalar · polymetallic oresg‘allakorlik · grain farmingshifobaxsh balchiq · therapeutic mud
Tushuntirish

Jizzax viloyati Mirzacho‘l rayonining janubi-g‘arbiy qismini egallaydi. Hududning katta qismi shimolga qiya tekislik bo‘lib, Sangzor daryosi va Janubiy Mirzacho‘l kanalidan sug‘oriladi. Turkiston tizmasining shimoliy yonbag‘rida Zomin tog‘-o‘rmon qo‘riqxonasi va milliy tabiiy bog‘ tashkil etilgan; bu yerda tog‘ o‘simlik va hayvonot dunyosi o‘rganiladi va sanatoriyalar qurilgan. Davolanish uchun G‘allaorol atrofidagi shifobaxsh suvdan va Baliqchi ko‘lining balchig‘idan foydalanish mumkin. Qazilma boyliklardan Uchquloch konidan polimetall ruda, Marjonbuloqdan oltin, Nurota tog‘larining shimolidan volfram-molibden va bir qancha konlardan marmar olinadi; ruda Chirchiqdagi qotishmalar kombinatiga xomashyo bo‘ladi. Viloyatda yirik yoqilg‘i konlari yo‘q: gaz boshqa viloyatlardan, elektr energiyasi asosan Sirdaryo IESidan yagona tarmoq orqali keladi; so‘nggi yillarda bu yerda yangi energetika loyihalari ham boshlangan. Sanoatda yengil, oziq-ovqat, qurilish materiallari, kimyo va mashinasozlik, tog‘-kon korxonalari bor. Qishloq xo‘jaligining asosi paxta va g‘alla; g‘alla maydoni jihatidan viloyat mamlakatda oldingi o‘rinlarda, yaylov chorvachiligi va parrandachilik rivojlangan, qorabayir ot zotini ko‘paytiradigan xo‘jalik mavjud. Viloyat markazi Jizzax shahri Sangzor bo‘yida, Toshkent—Samarqand temiryo‘li va Katta O‘zbek trakti yonida joylashgan.

JizzaxZomin: qo‘riqxonaGallaorol
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab o‘quvchilari qo‘riqxona yoki milliy bog‘ga borganda belgilangan yo‘ldan yuradi va axlatni o‘zi bilan olib qaytadi. Qoidalar tabiatni asrab qolishni va odamlarning o‘rganishini birga olib boradi.

Kim ishlatadi

Qo‘riqxona xodimi tabiatni nazorat qiladi, biolog turlarni o‘rganadi, gid sayyohlarga qoidalarni tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Keyingi safar oila bilan bog‘da sayr qilganingizda, dastlabki o‘n daqiqada nechta chiqindi ko‘rganingizni (tegmasdan) sanang va har biri qanday oldini olinishi mumkinligini o‘ylang.

Namunalar
Zomin qo‘riqxonasida tog‘ tabiati o‘rganiladi va muhofaza qilinadi; milliy bog‘da esa dam olish bilan birga sanoat ta’siri tadqiq etiladi.
Viloyatda elektr va gaz kam: ular boshqa viloyatlardan keltirilgani uchun transport va tarmoq aloqalari muhim.
Sinfda faoliyat

Atlasdan Zomin, G‘allaorol va Jizzax shaharlarini toping va Jizzaxdan eng yaqin tog‘li hududgacha yo‘nalishni ayting.

Mashq
1
Jizzax viloyatida qaysi qo‘riqxona bor?
2
Jizzaxning elektr energiyasi va gazi qayerdan keladi?
3
Nima uchun viloyatda g‘allachilik keng rivojlangan?
4
Viloyatda 1,2 mln gektar yer bor, uning uchdan biri dehqonchilikda. Necha ming gektar?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z kristall bog‘iHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →