Zarafshon iqtisodiy rayoni va Samarqand viloyati

Samarqand viloyati mamlakatning markaziy qismida, Zarafshon vodiysining o‘rta qismida joylashgan va uch tomondan Nurota, Turkiston va Zarafshon tizmalari bilan o‘ralgan; tog‘lar shimoldan keladigan sovuq havoni ma’lum darajada to‘sadi. Yog‘in nisbatan ko‘p (250—800 mm), sho‘rxok yerlar deyarli yo‘q. Zarafshon daryosi muz va qorlardan to‘yinib, sug‘orishga eng ko‘p kerak bo‘ladigan yozda to‘lib oqadi; suvining deyarli hammasi xo‘jalikda ishlatiladi, Kattaqo‘rg‘on suv ombori suvni tartibga soladi, Eski Anhor orqali suv Qashqadaryo viloyatiga ham yetkaziladi. Aholi vodiyda juda zich (har kv. km ga 250 va undan ko‘p kishi), adir va tog‘larda siyrak. Viloyat aholi soni va sanoati bo‘yicha yetakchilardan biri; mashinasozlik (Samarqanddagi avtomobil zavodi), rangli metallurgiya, kimyo, yengil va oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Qishloq xo‘jaligida paxta, g‘alla, bog‘dorchilik, uzumchilik, tamaki (Urgut), pillachilik, qoramolchilik va qorako‘lchilik bor. Hududdan ikkita temiryo‘l o‘tadi, ko‘p avtomobil yo‘llari va aeroport transport tugunini hosil qiladi. Samarqand dunyoning eng qadimiy shaharlaridan biri, taxminan 2750 yillik tarixga ega; Buyuk Ipak yo‘lidagi muhim savdo markazi bo‘lgan, Amir Temur va temuriylar davrida (XIV—XV asrlar) ilm va me’morchilik markaziga aylangan. 1924—1930-yillarda u O‘zbekiston poytaxti edi. Hozir bu yirik sanoat, universitetlar va madaniyat markazi hamda turizmning asosiy yo‘nalishlaridan biri; Kattaqo‘rg‘on esa viloyatning ikkinchi sanoat tuguni.